هشدار را جدي بگيريم
اتحادي بزرگ نيازمند است كه ايران كهن را پاسداري كنيم و آن را جايگاه تمدن و فرهنگ جهان كنيم
لينك به بخشي از شگفتي هاي باستاني و ديدني ايران زمين
ویران
مکن
هان خورشید مرا ویران مکن نور امید مرا ویران مکن
سروها را ریشه کن کردی دریغ سایه ی
بید مرا ویران
مکن
بر درفشی که ز
پای انداختی شیر و
خورشید مرا
ویران مکن
نقشه می بوسم
بجای خاک خویش بوسه ی
عید مرا ویران
مکن
من به دیداری
خوشم از راه
دور دولت
دید مرا ویران
مکن
آب بر گور
نیاکانم مبند کاخ
جاوید مرا
ویران مکن
آبروی
آب را این سان
مریز مهر و
ناهید مرا
ویران مکن
بشکن این سد
هراس انگیز را تخت
جمشید مرا
ویران مکن

بيستون كرمانشاه و دغدغه هاي ملي ايرانيان
بیستون پس از
پشتسر نهادن موانع بسیاری بالاخره سال گذشته در سیامین اجلاس کمیتهء میراث جهانی
یونسکو در شهر لیتوانی با رای قاطع اعضای این کمیته پس از تخت سلیمان، تخت جمشید،
چغازنبیل، پاسارگاد، نقش جهان، بم و منظر فرهنگی آن و سلطانیه به عنوان هشتمین اثر
ایرانی در فهرست یونسکو به ثبت رسید تا نگاه جهانی را بیستون و کتیبهء دو هزار
سالهء داریوش هخامنشی خیره سازد. با ثبت جهانی بیستون همگی روزهایی لبریز از آرامش
را برای دشت بیستون به تصویر کشیدند، اما تنها یک ماه فاصله بود تا با اعلام ساخت
شرکت صنعتی «هرسین» و آغاز فعالیتهای شرکت پتروشیمی کرمانشاه که بزرگترین مانع
بیستون برای ثبت در فهرست آثار جهانی یونسکو بود، روزهای رویایی این دشت را به شبی
پر از کابوس تبدیل کند.
بیستون برای رسیدن به این جایگاه تلاش بسیاری کرد و روزگار پر از فراز و نشیبی را
پشت سر گذاشت. جادهسازی و فعالیت شرکتهای مختلف از جمله موانعی بود که این دشت و
داشتههای تاریخی و باستانیاش پشت سرنهاد تا در حافظهء جهانی ماندگار شود، اما از
همان ابتدا بزرگترین مانع بیستون برای ثبت دو کارخانهء پتروشیمی بود. پتروشیمی
اول; سالها پیش روبهروی کتیبهء داریوش و خیره در چشمان وی قد علم کرده بود و
آلایندههایش تهدیدی جدی برای کتیبه و نوشتههای داریوش به شمار میرفت. در حالی که
این کارخانه به هیچ قیمتی حاضر به جابهجایی و تعطیلی نبود. شرکت دوم در کنار شرکت
اول قد علم کرد تا شانس جهانی شدن بیستون به صفر برسد و کتیبهء داریوش دور از دید
همگان برای همیشهء تاریخ در کنج این دشت پنهان شود.
تا این زمان بیستون برای جهانی شدن یک مرحله را با موافقت پشت سر گذاشته بود و
نمایندهء ایکوموس برای بررسی پروندهای که دولت ایران برای کمیتهء میراث جهانی
ارسال کرده بود به ایران و دشت بیستون آمد. ورود نمایندهء ایکوموس همزمان با روی
کار آمدن سیدطههاشمی، به عنوان رییس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی بود. ایران تا
این زمان شانس جهانی شدن قره کلیسا را برای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو در سال
۲۰۰۷
از دست داده بود و سازمان میراث فرهنگی که به تازگی خانه تکانی کرده بود به هیچ وجه
نمیخواست دوباره شاهد چنین اتفاقی باشد. بر همین اساس طههاشمی، در گفتوگوی
رسانهای به تمامی ایرانیان قول داد که هیچ چیز مانع ثبت جهانی بیستون نمیشود.
جلسات بسیاری با حضور وی و استاندار و مسوولان اجرایی استان کرمانشاه برگزار شد.
نتیجهء جلسات غیرقابل باور بود. تمامی شرکتکنندگان به این نتیجه رسیدند برای این
که تاریخ ماندگار این دیار در جایگاه واقعی خود قرار گیرد باید ساخت پتروشیمی دوم
برای همیشه منتفی شود.
همچنین در این جلسه مقرر شد تا تمامی شرکتهای موجود در محدودهء بیستون به تدریج
تعطیل و به نقطهء دیگری منتقل شوند. شرکت پتروشیمی قدیمی هم موظف به نصب فیلتر برای
جلوگیری از صدمهء آلایندههای خود به کتیبهء بیستون شد. نتیجهء جلسه غیرقابل باور و
همه چیز به نفع کتیبهء داریوش تمام شد.
اما خوشباوریها عمر کوتاهی داشت و زمزمهء فعالیتهای پتروشیمی دوم رویای خوش
کتیبهء بیستون را برآشفت. کارگران کارخانهء پتروشیمی بدون اطلاع پایگاه پژوهشی
بیستون که به تازگی در صف پایگاههای جهانی قرار گرفته بود، شروع به حفر چاههای
فلمن برای استفاده از آب رودخانه گاماسیاب کرد. بعدها سیروس سمیعی، مدیر
برنامهریزی شرکت پلیمر کرمانشاه در گفتوگوی رسانهای خود اعلام کرد که فعالیت
شرکت پلیمر هرگز متوقف نشده تا آرامش بیستون افسانهای بیش نباشد. پیشتر طههاشمی
در گفتوگو با رسانهها اعلام کرده بود که فعالیت این شرکت متوقف شده است و حق
فعالیت در دشت بیستون را ندارد، اما سمیعی تاکید کرد که سازمان میراث فرهنگی به طور
شفاهی از ما خواسته تا فعالیت این کارخانه را متوقف کنیم، اما هیچ منبع رسمی این
درخواست را اعلام نکرده است.
به گفتهء مسوولان شرکت پلیمری هیچ نامهء رسمی از سوی سازمان میراث فرهنگی به این
شرکت ابلاغ نشده و حتی مدیر سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان کرمانشاه تاکید
کرد که این شرکت یک پروژهء ملی است و حتما باید ساخته شود. مسوولان شرکت برای اثبات
گفتههای خود از رونوشت نامهء رییس سازمان میراث فرهنگی کرمانشاه سخن به میان
میآورند.
از سویی دیگر پس از اعتراضهای مکرر اهالی مطبوعات و دوستداران میراث فرهنگی
مسوولان کارخانهء پتروشیمی پلیمر، این کارخانه را یک پروژهء ملی اعلام کردند که
فعالیتش تنها توسط وزارت نفت و از سوی دولت متوقف میشود. در همین زمان سازمان
میراث فرهنگی خبر از توقف فعالیت این شرکت در دشت بیستون داد. اما خبرهای بعدی
نشان داد با وجود تمامی حساسیتها و اعلام سازمان میراث فرهنگی، کارخانهء پلیمر
همچنان به فعالیت خود ادامه میدهد و مسوولان آن مدعی شدند که فعالیت این شرکت هیچ
ضرری برای کتیبهء بیستون و سایر آثار ندارد و این کارخانه آلایندهای که به محو
کتیبهء بیستون منجر شود را تولید نمیکند.
سازمان میراث فرهنگی بالاخره از شرکت پلیمر شکایت کرد و این شرکت با حکم دادگاه
مجبور به توقف فعالیتهای خود در قلب تاریخی دشت بیستون شد.
همزمان اسدالله بیرانوند، با اعلام خبر توقف فعالیتهای کارخانه پتروشیمی از تلاش
و رایزنی مسوولان این کارخانه با مسوولان کشوری سازمان میراث فرهنگی برای ادامهء
فعالیتهای خود در دشت بیستون خبر داد.
در همین زمان مسوولان کارخانهء پتروشیمی پلیمر مدعی شدند که فعالیتهای انجام
گرفته در دشت بیستون با توافق سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی انجام میگیرد، اما
اسفندیار رحیم مشایی، رییس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری با رد این
ادعا، هرگونه ساخت و سازها در محوطههای تاریخی را خلاف قوانین سازمان میراث فرهنگی
خواند و تاکید کرد که در محوطههای تاریخی تصمیمها براساس قوانین سازمان میراث
فرهنگی گرفته میشود.
بعد همه از این اظهارنظرها، پتروشیمی همچنان به فعالیتخود ادامه داد و آنچه باعث
تحرک سازمان میراث فرهنگی شد اعتراضها و واکنشهای تند رسانهها و مطبوعات سراسری
کشور بود.
سازمان میراث فرهنگی در نامهای به
استانداری کرمانشاه خواستار همکاری استاندار برای توقف
فعالیتهای شرکت پتروشیمی در حریم جهانی و ملی بیستون تا انجام بررسیهای کارشناسی
سازمان میراث فرهنگی و اعلام نتایج آن شد.
از سویی دیگر هیات راهبردی پایگاه پژوهشی موظف شد تا بررسی خود را انجام دهد و
براساس نظرات کارشناسی خروج یا باقی ماندن شرکت پتروشیمی را مشخص کند. پس از
هفتهها بررسی، بلاخره هیات راهبردی بیستون نتیجهء بررسی خود را اعلام و به طور
صریح و واضح خواستار خروج کارخانهء پتروشیمی از محوطهء جهانی بیستون شد. یکی از
مسایلی که کارشناسان سازمان میراث فرهنگی بارها عنوان کردند مشکلات محیطزیستی و
لجنزار شدن یکی از مرغوبترین دشتها و اراضی کشاورزی بر اثر فعالیت کارخانهء
پتروشیمی بود، اما سازمان محیطزیست تا به امروز هیچ واکنشی به این اتفاق نشان
نداد.
اما هیات راهبردی با وجود اعلام صریح نظر خود مبنی بر خروج شرکت پتروشیمی پلمیر
تصمیمگیری را در حیطهء قدرت اسفندیار رحیممشایی، رییس سازمان میراث فرهنگی،
صنایعدستی و گردشگری و معاون رییسجمهوری دانست. رحیممشایی تا به امروز هیچ
اظهارنظری دربارهء آخرین تصمیم خود که سرنوشت هشتمین اثر ایرانی در فهرست یونسکو را
رقم میزند، به رسانهها اعلام نکردهاست. بسیاری از کارشناسان با توجه به اثرات
سوء وجود چنین کارخانهای در دشت بیستون و با توجه به اینکه تنها
۳۰
درصد از این پروژه تکمیل شده و تا اتمام پروژه راه بسیار زیادی مانده است، زمان
حاضر را بهترین موقعیت برای عقبنشینی پتروشیمی و جلوگیری از ضرر بیشتر میدانند.
● یونسکو و بام دو هوا
فعالیتهای کارخانهء پتروشیمی تنها دغدغهء دشت بیستون پس از ثبت در فهرست جهانی
یونسکو نبود، اما نکتهء خیلی مهم برخورد یونسکو با ماجراهایی است که در حریم بیستون
اتفاق میافتد. یک ماه پس از ثبت جهانی بیستون در یونسکو، زمزمهء ساخت شهر صنعتی
هرسین در روستای بزنآباد و در حریم جهانی و ملی بیستون بلند شد.
به
گفتهء مسوولان شرکت شهرک سازی کرمانشاه، ساخت شهرک صنعتی هرسین به مساحت
۹۰
هکتار در سال
۸۴
به تصویب شورای برنامهریزی استان و هیات دولت رسید.
این
شهرک قرار بود که از محل اعتبارات عمرانی سال
۸۴
احداث شود و تا آن روز
۳۰
هکتار از زمینهای منطقه مورد نظر خریداری شده بود. واکنش مطبوعات به این اتفاق
باعث توجه یونسکو به دشت بیستون شد.
مرکز
میراث جهانی در نامهای به سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور براساس پاراگراف
۱۷۲
راهنمای علمی اجرای مفاد کنوانسیون حفظ میراث فرهنگی جهانی
۹۷۲۲)
در مورد ساخت این شهرک در حریم جهانی بیستون توضیح خواست.
کمیتهء میراث جهانی یونسکو در نامهای خود با اشاره به ثبت بیستون در سیامین
کمیتهء بین دولتی جهانی در ژوئن
۲۰۰۶
در لیتوانی در فهرست جهانی ثبت، اعلام کرد که براساس مقررات کنوانسیون، هرگونه
ساختوساز جدید و یا تغییر اساسی در محدودهء محوطهء ثبت شده که به چشمانداز محوطه
آسیب برساند، باید هماهنگی و موافقت مرکز جهانی را داشته باشد.
اما با تمام اتفاقاتی که در دشت بیستون اتفاق افتاد و تمامی اعتراض و واکنشهای
مطبوعات و رسانهها این نخستین و آخرین واکنش یونسکو به اتفاقات بیستون بود و
فعالیتهای کارخانهء پتروشیمی پلیمر تخریبهای مکرر مخابرات، ساخت آب نمای شهرداری
در حریم جهانی بیستون نتوانست توجه سازمان یونسکو را به خود جلب کند.
فعالیتهای
ادارهء مخابرات کرمانشاه یکی از اتفاقهای مهم در دشت بیستون بود که در هیاهوی
آبگیری سد سیوند از نگاه معترضان و دوستداران میراث فرهنگی نهان شد. ادارهء مخابرات
پس از
۱۱
بار استعلام از پایگاه پژوهشی بیستون و مخالفت صریح این پایگاه بدون اطلاعپایگاه
جهانی بیستون در سه مرحلهء عملیات کابلکشی خود را به پایان رساند که به تخریب بخشی
از تاسیسات پل ساسانی خسرو و آثاری از دورهء ایلخانی منجر شد. ادارهء مخابرات تا
پایان یافتن کابلکشی مسوولیت آن را نپذیرفت و مدعی شد که کابلکشی غیرقانونی و
توسط مردم روستای چمچمان انجام میشود. واکنش سازمان میراث فرهنگی پس از چند بار
توقف این عملیات به شکایت از ادارهء مخابرات منجر شد، اما نیروی انتظامی زمانی رسید
که کابلکشی ادارهء مخابرات پایان گرفتهبود. پس از آن هم هیچ کس از آنچه در این
دشت توسط ادارهء مخابرات اتفاق افتاد و نتیجهء تهدیدهای اسدالله بیرانوند، رییس
سازمان میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری برای به دادگاه کشاندن مسوولان اداره
مخابرات یادی نکرد.
● زخمهای کتیبهء بیستون
هنوز مطالعات باستانشناسان آلمانی روی مهمترین سند خطی دورهء هخامنشی و
قدیمیترین گاهشماری ایرانی به پایان نرسیده بود که بررسیهایسیفالله کامبخش
متوجه آسیبهایی روی این کتیبه شد.
او
سالها بعد در کتابش، «پژوهشهای باستانشناسی در آناهیتای کنگاور»، به حفرههای
روی کتیبهء بیستون اشاره کرد و پر کردن آنها باملات را به مسوولان وقت سازمان
میراث فرهنگی پیشنهاد کرد، اما نه این پیشنهاد و نه اظهارنظرهای سالهای بعد
کارشناسان پژوهشگاه زمینشناسی، دانشگاه تهران و چندین نهاد پژوهشی و شرکت مهندسی
مختلف، هیچ یک راه حل عملی برای جلوگیری از آسیبهای بیشتر در کتیبهء هخامنشی
بیستون در اختیار مسوولین میراث فرهنگی قرار نداد.
پس از آسیبشناسی کتیبهء داریوش در قالب یک پایاننامهء دانشجویی توسط ملیحه
مهدیآبادی، مدیر وقت پروژهء بیستون که پس از سالها تلاش و ثبت این اثر در فهرست
جهانی از سمت خود کنارهگیری کرد، آغاز شد و فعالیت مرمتی روی کتیبه از سال
۱۳۵۷
آغاز شد. از سال
۱۳۷۶
گروههای مختلفی بررسی و مطالعه روی کتیبه و آسیبشناسی آن را آغاز کردند. در نهایت
طرح اجرایی عبدالعظیم امیر شاه کرمی، متخصص سازه و ژئوتکنیک مورد پذیرش کتیبهء فنی
سازمان میراث فرهنگی قرار گرفت تا اجرا شود. تهیهء پروندهء ثبت جهانی توسط ملیحه
مهدیآبادی، و تهدیدهایی از سوی سازمانهای مختلف دولتی دشت بیستون و مسالهء
جهانی شدنش را نشانه رفته بود باعث شد تا مرمت کتیبهء داریوش به زمانی پس از ثبت
جهانی آن موکول شود. پس از ثبت بیستون مطالعات ادامه یافت و قرار شد تا با کمک
کارشناس یونسکو عملیات مرمت کتیبهء بیستون آغاز شود که با تغییر مدیریت پایگاه
پژوهشی بیستون این پرونده نیز متوقف شد. امروزه با توجه به تمامی اتفاقاتی که در
محوطههای باستانی و تاریخی میافتد تازهترین اثر ثبت شدهء ایران در فهرست میراث
جهانی در سکوتی مبهم فرو رفته است.با
گفتگويي كوتاه با اهالي منطقه مشاهده مي گردد كه آنان بر اين باورند كه گنجينه هاي
كهن بسياري از منطقه ملي بيستون به غارت رفته است .
زهرا کشوری
چهار طاقي نياسر كاشان در معرض تخريب
در واقع از غامضترین موضوعاتی که
از گذشته تا به امروز در باستانشناسی ایران همواره مطرح بوده ماهیت و
کاربردچهارطاقی است (که به اشتباه در نظر عموم با آتشکده یکسان فرض میشود.) در حال
حاضر مناسبترین نام برای این نوع بناها همان عنوان چهارطاقی است چرا که الفاظ
دیگر پیشاپیش کاربری خاصی را به ذهن تداعی میبخشد. یک چهارطاقی در سادهترین فرم
خود عبارتاند از <بنایی با قائده مربعی و متشکل از چهار پایه قطور که دربردارنده
چهاردهنه طاق متقارن و معمولا گنبدی هم بر فراز آن قرار گرفته است.
با این تعریف چهارطاقی
نیاسر نمونه کاملی از اسلوب رایج معماری ساسانی است.
این بنا در منطقه ییلاقی نیاسر در
۳۰
کیلومتری کاشان در کنار چشمه آبی قرار گرفته است.
مهمترین منبع تاریخی که به چهارطاقی نیاسر اشاره دارد <تاریخ قم>(تالیف
۳۷۸
قمری) از منابع معتبر قرن چهارم هجری است که این بنا را طی شرحی سودمند به اردشیر
اول نسبت میدهد:
(آن را اردشیر بابک بنا کرده است و آنچنان بود که چون او از اصفهان بازگردید ملک
اصفهان و اشراف اهل بیت او و سرهنگان او را کشته بود و فرمود تا سرهای ایشان را در
جوالها نهاده و همراه وی میآوردند. چون به چشمه نیاسر رسید و دید که آب از سر آن
کوه میجوشید وبه دامن آن فرو میریخت آن موضع را به غایت خوش یافت و بر آن موضع
نزول کردند و بعد از آن سر وتن را بشست و مجلس شراب ساخت....
مجلس او را به انواع ریاحین پر کردند. آفریدون گفت که این ریاحین مناسب حال اصحاب
حرب نیست.پس فرمود تا آن سرها که از اصفهان آورده بودند برابر او بنهادند و به
زبان عجم گفت: <هرآیند خرن آفرینان سر> یعنی مجلس خود را به سرهای شجاعان و دلیران
بیارایید.
پس چند روز در آنجا مقام کرد و بفرمود بر آن چشمه شهری بنا کردند با آتشکده و آن
شهر را نیاسر نام نهادند و به سبب قول اردشیر [که] گفت: <هر آیند خرن آفرینان
سر> پس تخفیف کردند گفتند نیاسر(تاریخ قم۱۳۱۲)
بنای مذکور نخستین بار در سال
۱۹۳۷
توسط آندره - پ -هاردی( )
A. P. Hardy
معمار هیئت حفاری موزه لوور در تپه سیلک کاشان مورد بررسی و نقشه برداری قرار گرفت.
بنای نیاسر نمونه کامل یک گنبد ساسانی است که بر زیر بنایی مربع نهاده شده است.
حالت بزرگی و عظمتی که در این چهار طاقی به چشم میخورد از تعادل عناصر متشکله و
توازن و هماهنگی ترکیب بنا نشات میگیرد.
مصالح ساختمانی به کار رفته عبارت است از قلوه سنگهایی که ابتدا به صورت درهم با
مخلوطی از گچ ساخته شده سپس به نسبتی که احداث بنا پیشرفته دستچین شده و سر انجام
در قسمت بالایی طاقها آنها را تراشیده و شکل دادهاند در این جاست که استفاده از
سنگهای تراشیده به شکل آجرهای بزرگ به چشم میخورد؛ تراش و برشی مبتکرانه که به
کمک آن توانستهاند خرطومیها و گوشه بندیها را که گنبد بر آنها استوار شده
بسازند. اولین چینههای گنبد باز هم از سنگهای مکعب است، سپس مخلوطی از گچ
سنگریزه که باعث سبکی وزن گنبد شده به کار گرفته شده است. بنا را اندودی از گچ
پوشانده و گچبریهای ظریفی داشته که هنوز زیر طاق بندی درها مشهود است. (هاردی
۱۳۷۱)
در دوران اسلامی از این بنا به دلیل موقعیت خاص و واقعشدن در مسیر راه کاشان و
دلیجان به عنوان <علامت> در مواقع اضطراری مورد استفاده قرار میگرفت.
متاسفانه به علت عدم توجه مسوولان شهر نیاسر در جوار چهارطاقی مجوز معدن برداشت
سنگی داده شده است که در صورت ادامه انفجارها و رفت وآمد ماشینآلات سنگین در
زمان نزدیکی شاهد ویرانی کامل این مرده ریگ اردشیر اول ساسانی خواهیم بود.
علی رضا فطرت
تخريب سد 1700 ساله ساسانی
سد جره با كوتاهي و سهل انگاري سهوي يا عمدي دولت جمهوری اسلامی در مرحله آبگیری است و با این کار تمام آثار سد هفده قرن پیش ساسانی که جزوی از آثار باستانی ایران است و در لیست سازمان میراث فرهنگی نیز ثبت شده است نابود خواهد شد .
سد سيوند و نابودي دشت باستانی پاسارگاد
ساخت سد سیوند که به جرات میتوان گفت یکی از فجیع ترین اقدامات ضد فرهنگی و باستانی ایران در چندین دههه گذشته بوده است . کارشناسان بر این عقیده هستند که ساخت این سد دشت های سه هزار ساله ایرانی - گورستان های باستانی - کوره ذوب فلزات باستانی و . . . را نابود میکند و در کنار آن نیز رطوبت حاصل از این سد بر باقی مانده کاخهای کورش بزرگ و آرامگاه این ابر مرد جهان نیز تاثیرات منفی خواهد گذاشت و در طول زمان باعث فرسودگی و فروپاشی آنان خواهد گشت . متاسفانه این سد در اواخر فروردین ماه 86 با ورود احمدی نژاد آبگیری شد و با تمام اعتراضات جهانی ملت ایران نتوانستد مانع از آبگیری آن شوند .

پلکان مقدس محوطه پاسارگاد ويران گشت
خبرگزاری میراث فرهنگی ایران ( سی اچ ان ) در آذر ماه سال 84 با افشای خبری حیرت آور قلب ایرانیان را جریحه دار کرد . این خبرگزاری اعلام نمود که طی یک عملیات حفاری غیر مجاز توسط قاچاقچیان آثار باستانی پلکان محوطه مقدس کورش بزرگ در پاسارگاد ویران شد . این کار برای بدست آوردن نقشه گنج صورت گرفته بود که افراد مجرم با پتک های سنگین بخشی از پلکان موحطه باستانی را ویران کردند و در آن هنگام هیچ نگهبانی برای جلوگیری از آن افراد وجود نداشتند . مهدی صفری معاون دفتر پاسداران میراث فرهنگی گفت پس از این اتفاق ناگوار 6 نیروی محافظ برای این منتطقه گذاشته شد . وی افزود با تخریب هر پله از این مکان مقدس گویی یک ستون از تخت جمشید ویران شده است و این واقعه شرم آور است .
منطقه تاریخی و فرهنگی توس و نصب دکل های سازمان برق
سازمان نیروی دولت ایران با نصب چندین دکل برق عظیم در منطقه تاریخی و فرهنگی توس در چند متری آرامگاه فردوسی بزرگ باعث اعتراض دهها سازمان فرهنگی دولتی و غیر دولتی شد . پس از این حرکت دولت - سازمان میراث فرهنگی ضمن اعتراض نسبت به نصب این دکلها پیگیری های این سازمان برای ثبت این اثر در لیست میراث فرهنگی جهان در سازمان یونسکو را کلا منتفی دانست زیرا بر اساس قوانین این سازمان جهانی تا چند کیلومتری مناطق باستانی و ارزشمند نباید ادارات بلند - ساختمانی جدید - دکلهای برق - برج و هرگونه اثری که به چهره اصلی و باستانی آن خدشه ای وارد کند قرار داشته باشد . یکی از مسئولین سازمان میراث فرهنگی با ابراز تاسف از این اقدام سازمان نیرو که در کارنامه اش چندین سد غیرمسئولانه در مناطق باستانی نیز داشته است این کار مانع از ورود گردشگران جهانی به این منطقه دانسته است زیرا با ثبت منطقه توس که به گفته کارشناسان پرونده اش برای ثبت در یونسکو رو به تکمیل بوده است میلیون ها دلار بر درآمد کشور اضافه میگردید و از طرف دیگر آثار ایران در جهان شناخته تر میشد و آرامگاه فردوسی بزرگ برای همیشه تحت محافظت سازمانهای جهانی قرار میگرفت و هیچکس حق صدمه زدن و تغییر در آن را نمی داشت .
محوطه باستاني دوره ايلامي در شوش پيش از شناسايي تخريب شد
محوطه باستاني دوره ايلامي در روستاي بيت زيدان بخش شاوور شوش پيش از شناسايي تخريب شد. علي منجي، نايب رييس انجمن دوستدران ميراث فرهنگي شوش، به خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) در خوزستان گفت: در بررسيهاي اوليه مشخص شد اين محوطه باستاني در اثر فعاليتهاي كشاورزي به طور كامل تخريب شده است. وي افزود: برابر اظهارات يك باستانشناس، آثار به دست در اين منطقه شاهدي بر وجود يك دوره تمدن ایلام ميانه در محل است. او با بيان اينكه در اين محوطه باستاني آثار باستاني سفالي و سنگي به دست آمده است، اظهار كرد: همچنين وجود بقاياي اسكلتهاي انساني پراكنده احتمال وجود گورستان مربوط به همين دوره را تقويت ميكند. نايب رييس انجمن دوستداران ميراث فرهنگي شوش گفت: يك كارشناس ميراث فرهنگي قدمت اين محوطه باستاني را به 1300 سال پ.م برميگردد. وي با ابراز تاسف از اينكه به سبب نبود امكانات كافي و نيروي انساني لازم و نيز با توجه به گستردهگي مكاني محوطههاي باستاني شوش همواره شاهد چنين تخريبهايي هستيم، گفت: پس از پيگيريهاي به عمل آمده گروهي متشكل از هيات مديره انجمن به همراه كارشناسان اداره ميراث و گردشگري شوش براي بازديد و بررسي به محل اعزام شدند.

معبد زیگورات چغازنبیل خوزستان و انفجارهای پتروشیمی
سال 84 نیز شاهد یکی دیگر از شگفت انگیز ترین اقدامات سازمان نفت و گاز ایران بودیم . این سازمان با کار گذاشتن چندین دینامیت در محوطه باستانی معبد سه هزار و پانصد ساله زیگورات که جزوی از آثار جهانی یونسکو نیز هست به قصد کارهای دولتی و اکتشافات نفتی خطری شرم آور را که تاریخ هرگز آن را فراموش نمی کرد را رقم می زد . ولی خوشبخاته با شکایت سازمان میراث فرهنگی و مردم ایران ادامه این کار متوقف شد ! در این مکان نخستین تصفیه خانه آب دنیا - کاشی کاری ها نخسیتن جهانی - دربهای شیشه ای - طراحی شگفت انگیز باستانی ایران وجود دارد .
زادگاه نظامي گنجوي در تفرش ويران شد
حکيم ابومحمد الياس بن زکي بن موئد ملقب به نظامی گنجوی شاعر نامدار ایران زمین در سال 535 در شهرستان گنجه در سرزمین آران ایران متولد شد . برخی معتقد هستند که وی در تفرش از توابع اراک در روستای تاد بدنیا آمده و آثاری نیز از وی در آن جا بدست آمده است . او يکي از بزرگترين شاعران ايران زمين است که به گفته پارسي شناسان بعد از فردوسي او شاعری نامدار و بزرگ است . وي حماسه خسرو پرويز پادشاه ايران را با شيرين به شاهکاري ادبي تبديل کرد . مخزن الاسرار - منظومه ليلي و مجنون - هفت پيکر - و اسکندر نامه از ديگر شاهکار هاي او است . آرامگاه وی در شهر گنجه از شهرهای کوچک ایران است که امروزه به کشور جمهوری آذربایجان مبدل شده است . تاد در تفرش احتمال دارد که زادگاه این مرد برجسته ایرانی باشد ولی متاسفانه در چند سال اخیر ویران گشت و به خانه ای مسکونی تبدیل شد این امر به این دلیل بود که هیچ اقدامی برای اثبات رساندن زادگاه وی صورت نگرفت و عده ای از روستاییان آنرا ویران کردند و منزلی ویلایی در آن بنا نمودند . پس از این اقدام تاسف بار جمهوری آذربایجان ( ایران شمالی ) که سهل انگاری های ما ایرانیان را یکی پس از دیگری کنترل میکند دست به جعل زادگاه نظامی زد و او را اساسا یک شاعر ملی تورک مغولی نامید که باعث اعتراض هزاران نفر ایرانی در سراسر دنیا شد .
تخریب منطقه باستانی جمشید در بوشهر
يك محقق نسبت به ساخت و سازهاي بيرويه در شهرستان جم در استان بوشهر واقع در منطقه زاگرس جنوبي و تخريب آثار باستاني در اين منطقه هشدار داد . "بديعه دشتي" روز يكشنبه در مصاحبه با خبرنگار ايرنا افزود : اين شهرك سازيهاي پيشرفته با پشتيباني مستقيم منطقه ويژه پارس جنوبي عسلويه با سرعت انجام ميشود . وي با بيان اين كه از سال ۱۳۷۴مشغول فعاليتهاي اكتشافي در منطقه باستاني بكر جم بوده است، افزود: براي ساخت بزرگراههاي شهركهاي مزبور آثار باستاني و به خصوص پاي كوه پرديس در جم و زير مجمسه جمشيد جم و غار آدم را تخريب ميكنند
.اين محقق افزود: اين غار خانه اصلي نژاد آريا و سندي براي رد توطئه مهاجرت ايرانيان به اين سرزمين است . نام اوستايي غار آدم " ور جمع كرد" به معني پناهگاه ساخته جم است. در زبان اوستايي " ور" به معني پناهگاه است. وي افزود: در پي اقدامات پيش گفته و بروز نگرانيهايي در اين خصوص، گزارش و شكايت در اين ارتباط به سازمان ميراث فرهنگي و بازرسي كل كشور در بوشهر تسليم شده است . اين محقق مقيم انگليس كه پيش تر در دومين روز از همايش بينالمللي خليج فارس نيز در خصوص اين موضوع اعتراض خود را در جلسه پرسش و پاسخ بيان كرده بود، گفت: تاكنون تلاشها براي حفاظت ، جلوگيري از تخريب و ثبت آثار باستاني جم به جايي نرسيده است . همايش بينالمللي خليج فارس با حضور كارشناساني از ايران و ۲۶كشور جهان ۲۷و ۲۸شهريور در دانشگاه تهران برگزار شد
دشتي با طرح اين سوال كه مگر قرار است چند تعداد از كجا در اين منطقه ساكن شود كه ضرورت احداث شهركهاي متعدد در اين منطقه فراهم شده است، تصريح كرد: آيا عسلويه اين همه پرسنل و كارگر خواهد داشت كه لازم است تا براي آنان اين همه شهركسازي شود. وي در پايان خواستار بررسي موضوع از سوي دست اندركاران مربوطه براي رفع نگراني در اين ارتباط و پيشگيري از مسايل بعدي چنين اقداماتي شد. اين محقق مستقل همچنين افزود: در سفر استاني "محمود احمدي نژاد" رييس جمهوري به استان بوشهر در بهمن ماه ۱۳۸۴در اين خصوص با وي صحبت كردم
به گفته وي ، اسم جم بر روي نقشه باستان شناسي ايران وجود ندارد و اين در حالي است كه حدود هشت هزار كيلومترمربع از اين منطقه مملو از آثار باستاني است
حراج آثار نیاکان ایران زمین در كشور ننگين انگلیستان
كشور انگلستان با توجه به سابقه زشت و متعفن تاريخي اش كه مملو از سياست هاي ضد انساني و استعماري را در خود جاي داده است يكي از بزرگترين غارتگران آثار باستاني ايران نيز محسوب مي شود . به تازگي یک سایت اینترنتی در انگلستان در یک اقدام شگفت انگیز 300 قلم اشیا باستانی ایران را در دنیا به حراج گذاشت . این خبر از روزنامه همشری تیر ماه سال 85 است که باعث شرم هر ایرانی شد . این یکی از هزاران غارت آثار باستانی است که توسط شخصی به نام رضا مروتی که از دوستداران میراث فرهنگی است کشف شده است . وی در انگلستان به سر می برد و برای مبارزه با قاچاقچیان میراث فرهنگی گامهای برداشته است . وی با خبر دادن سفارت ایران در انگلستان از این امر انتظار پس گیری آنها را داشت ولی آنان گفتند که پیگری این موارد هزینه زیادی را در بر دارد و قضیه را منتفی اعلام نمودند ! به راستی در کشوری که فقط میلیاردها دلار درآمد نفتی دارد هزینه حفظ آثار گذشتگان برایش زیاد است ؟

عبور راه آهن از کنار آرامگاه داریوش بزرگ و تخت جمشید
به گزارش روزنامه همشهری در تاریخ هفدهم آبان ماه سال 85 خورشیدی عبور قطارهای مسافربری در چند سال آینده از کنار منطقه باستانی نقش رستم و پارسه منظره باستانی و تاریخی این شهر کهن را ویران میکند . این حرکت دولت ضربه ای دیگر بر آثار باستانی ایران است که چشم انداز دست نخورده هزاران سال پیش این منطقه را با عبور خط ریل آهن نابود میکنند . سازمان جهانی یونسکو این حرکت دولت ایران را مانع از ثبت این اثر شگفت انگیز ایران در آثار باستانی جهان میداند . مازیار کاظمی مدیر مجموعه پارسه در این باره ابراز تاسف کرده است که مدیران سازمان راه آهن کشوری قبل از هرگونه تصمیم و طرحی بایستی با سازمان میراث فرهنگی مشورت می نمودند . . افشین یزدانی کارشناس میراث فرهنگی و ایرج محمدی باستان شناس نیز هرگونه عبور خط آهن از این منطقه باستانی را مایه تخریب چهره و حتی بناهای کعبه زرتشت و آرامگاه شاهنشاهان هخامنشی دانسته است و در تلاش برای ثبت این اثر در سازمان یونسکو نیز منتفی می شود .

حمله بلدوزرها دشت باستانی مغان را ویران کرد
روزنامه همشری خرداد ماه سال 85 خبر داد دشت مغان که در غرب دریای مازندران ( خزر ) و در شمالی ترین ناحیه اردبیل قرار دارد به گفته کارشناسان و مسئولان میراث فرهنگی استان اردبیل در چند سال اخیر دهها اثر باستانی این منطقه توسط بولدزرهای ادارات مختلف دولتی از بین رفته است . در کنار آن محوطه اولتان قالاسی است که با شماره 2654 در لیست میراث فرهنگی به ثبت رسیده است قرار دارد ولی هیچ اقدامی برای نجات این منطقه از دست کارخانه ها و انبارها و زباله ها صورت نگرفته است . متاسفانه از سال 1340که گروهی عکس بردار هوایی از طرف دولت برای شناسایی این منطقه اقدام نموده بودند هیچ حرکتی سازنده برای نجات این دشت باستانی صورت نگرفته است . کانالهای آبی این منطقه متعلق به پیش از تاریخ و متعلق به عصر پارینه سنگی می باشد . متاسفانه مردمان دشت مغان در پیش از تاریخ بسیار متمدن تر از روزگار کنونی زیست میکرده اند که این امر با نیم نگاهی به زندگی کنونی آنان به وضوح دیده می شود .
آثار باستانی ایران در جهان همچنان سرگردان است
دولت ملی مصر در چند سال گذشته با یک اقدام ملی و وطن پرستانه برای حفظ تمدن کهن کشورش آثار سرگردان در موزه های دولتی و شخصی یا بازارهای کاذب را جمع آوری و حتی خریداری نمود و همه را به کشور خودش باز گرداند . مصر با این کار نه تنها لیاقت خود را در حفظ تمدن کشورش ثابت نمود بلکه میلیون ها توریست را با این کار روانه کشورش کرد و ملیاردها تومان کسب درآمد نمود . این در حالی است که دولت ایران نه تنها چنین کاری نکرده است بلکه خود یکی از عوامل مخرب این قضیه است .
بي توجهي به تاق زيبا و باستانی گرا
تاق گرا كرمانشاه یادگار مقبره یکی از شاهنشاهان ساسانی که در اطراف قصر شیرین قرار دارد و یکی از شگفتی های تاریخی ایران است ( جزو لیست آثار میراث فرهنگی ) مانند دیگر آثار باستانی رو به نابودی قرار دارد . این محل که به صورت یک قلعه کوچک ( اتاق ) با کنگره های طراحی شده ( ساخته شده در حدود 1500 سال پیش ) هم اکنون بدون محافظ و نگهبان به امان خدا سپرده شده و مردم با فرهنگ ایرانی به روی در و دیوار آن اشکال مختلفی از قبیل قلب تیر خورده - عشق من - بی تو هرگز و .... به ثبت رسانده اند . جالب تر از آنکه به داخل این مکان هم رحم نکرده اند و داخل آن آتش روشن نموده اند و کاملا سیاه گشته است
.
غارت آثار باستانی در خوزستان
در سال 82 - 64 مورد و در سه ماهه اول سال 83 -19 مورد حفاری غیر مجاز که همراه با به سرقت رفتن آثار باستانی و صدمه زدن به محوطه تاریخی بوده است در خوزستان انجام گرفت . که به گفته باستان شناسان تا دو سال دیگر شاهد تخریب نیمی از آثار تاریخی خوزستان خواهیم بود.شوش مرکز تمدن کهن ما با 17 مورد تخریب و سرقت و بهبهان و اندیمشک هرکدام با دو مورد سرقت در ردیفهای بعدی استان خوزستان قرار دارند . جدا از ساخت و سازهای غیر اصولی در اطراف محوطه باستانی که آن هم خسارت زیادی وارد نمود
.پنجاه تپه ( 80 درصد از کل منطقه) ازمنطقه تاریخی جندی شاپور که یکی از افتخارت علمی ایران و جهان در زمان ساسانیان محسوب می شده است به راحتی نابود شد ( به سرقت رفت ) و مردم به راحتی نظاره گر از بین رفتن میراث کهن خود نشسته اند .داشنگاه آزاد اسلامی در سال 71 اقدام به خریداری 100 هکتار از زمینهای ایوان کرخه به مبلغ 6 میلیون تومان کرد . ایوان کرخه یکی از شهرهای منحصر به فرد دوره ساسانیان است که زمینهای آن دارای اشیای تاریخی زیادی است که با شماره 47 در سال 1310 در فهرست آثار ملی هم قرار گرفته است . که خوشبختانه با شکایت میراث فرهنگی قرارداد آن ابطال گردید
.نیروی انتظامی - منطقه ایوان کرخه را که یکی از شهرهای باستانی زمان شاهنشاهی ساسانیان بوده - با خاکریز اشتباه گرفتند و چندین مانور نظامی در سالهای گذشته آنجا انجام دادند .منطقه تل برمی که در سال 1347 به شماره ثبت 403 در لیست فهرست آثار ملی قرار گرفت تنها تپه باقیمانده از تمدن عیلام نو است که بعد از جنگ مردم آنجا را برای اسکان انتخاب کردند و هنوز هم در آنجا زندگی میکنند . این منطقه به قدری تاریخی است که بعضی اوقات که مردم منطقه برای حفر چاه اقدام می کردند با اشیاء قیمتی و باستانی مواجه می شدند و هم اکنون بدون کوچکترین مراقبتی رها گشته است .
آثار ملی ایران در کشورهای دیگر به حراج گذاشته شده است
مقدار وسیعی از اشیای تاریخی جیرفت شهر متمدن جهانی با 4500 سال تمدن تاریخی طی چند سال اخیر به غارت رفت : یکی از ظرفهای جیرفت که متعلق به 4500 سال پیش بوده است و به سرقت رفته بود و از جنس سنگ کلریت ( سنگ صابون ) با یازده سانتیمتر ارتفاع - که همراه با طراحی بسیار زیبا بوده است به قیمت 22 هزار دلار در خانه حراجی ساتبی لندن به حراج گذاشته شد
.شهریار عدل ( ایرانشناس ) میگوید : کاسه ای متعلق به جیرفت در ایالات متحده با پیشنهاد قیمت 4800 دلار مواجه گشت و به حراج گذاشته شد . در کنار آن چندین اثر ملی و باستانی ایران به حراج گذاشته شده است .
حفاری های شبانه منطقه باستانی ایذه را ویران کرد
در روزنامه همشهری خرداد ماه سال 85 کارشناسان اعلام کردند بار دیگر حفاری ها شبانه تاریخ ایذه را نابود کرد . کشاورزی ها مدام در کنار منطقه تاریخی هندیجان و ساخت و ساز روی تپه تونل نانکی شهر ایذه باعث ویران شدن این منطقه باستانی شده است . کارشناسان میراث فرهنگی هشدار دادن در چند سال آینده باقی مانده این آثر هم نابود خواهد شد . یکی از این بناها شودون نام دارد که 500 متر زیر بنا دارد و متعلق به دوره قاجار است . آثار دیگری از شاهنشاهی ساسانی نیز در این منطقه وجود دارد که همگی در خطر ویران شدن است . کارشناسان میراث فرهنگی رسیدگی نکردن مسئولین و کوتاه بودن زمان محافظت این اداره از امکان تاریخی را عامل اصلی ویرانی ها دانست . از آنجایی که ساعت کاری میراث فرهنگی تا 2 بعد از ظهر میباشد بیشتر حفاران غیر مجاز شبها اقدام به کندن مناطق باستانی و ویران کردن آنها می کنند .
سد کارون سه و نابودی محوطه باستانی خوزستان
آبگیری سد عظیم کارون 3 که حجم آن 15 برابر سد امیرکبیر (کرج) است آغاز شد و همزمان با آن به صورت کاملا بی سر و صدا بخشی عظیمی از آثار تاریخی و محوطه باستانی خوزستان به زیر آب خواهد رفت . این در حالی است که مسولان برای ساخت این سد 728 میلیارد تومان هزینه کرده اند و در همین حین همین افراد برای نجات آثار باستانی که در معرض خطر سد قرار دارد مبلغ 25 میلیون سرمایه گذاری کرده اند
. به راستی زمانی که انسان به دولت چین نیم نگاهی می اندازد از خودش و حاکمان وقتش شرم زده می شود . دولت چین که یکی از تمدن های باستانی جهان است در یک اقدام ملی و دولتی اکثر مکانهای باستانی کشورش را با کاورها و روکش ها متعدد محافظ نمود . این کار فقط به جهت حفظ و نگهداری از آثار ملی و تمدن نیاکانش صورت گرفت تا همگان از شکوه و اقدامات نیاکانشان باخبر باشند و از اقدامات آنان درس عبرت بگیرند تا در قرن بیستم اشتباهات فاحش و تکراری گذشته را مردمانشان تکرار نکنند .
پژوهش و گردآوری از ارشام پارسی , برداشت این نوشتار با ذکر نام و آدرس پایگاه آزاد است
........................................................................................................................................
© Ariarman , Design & Management by : Arsham Parsi - Info@Ariarman.com