پند ها , آموزه ها و سخنان بزرگان و مشاهیر ایران زمین
صفحه 1 2
پایگاه تاریخ , فرهنگ و تمدن سرزمینهای ایران بزرگ ( آریارمن ) به منظور گسترش فرهنگ غنی ایران زمین بخشی از پندها و آموزه های بزرگان این سرزمین را از هزاران سال پیش , جهت یادآوری و بهره بردن از آنها گردآوری نموده است . این شخصیتها شامل بزرگان اخلاقی , نظامی , سیاسی , فرهنگی , عرفانی و صوفی منشان , دراویش , فیلسوفان ,شاعران , خردمندان ,نویسندگان و . . . می باشد . امید است با بکار بردن این آموزه های ارزشمند نیاکان ,که کوله باری از اخلاقیات و پندها و اندرزهای حکیمانه است ,دگر بار ایرانی سرافراز و افتخار آفرین در جهان بنا سازیم . این گفتارهای ارزنده حاصل تلاش و کوشش بسیاری بوده است . امیدواریم هم میهنانی که مایل هستند این سخنان پرمایه را گسترش دهند برای حفظ ارزش این حرکت فرهنگی نام پایگاه را با همراه با آدرس آن ذکر نمایند . ایدون باد .
انوشه روان ساسانی :
انوشیروان دادگر , خوان ( سفره ) بزرگی داشت که بر اطراف آن نوشته شده بود : هرکه غذا از حلال خورد و مازاد آنرا به نیازمند دهد نوشش باد . هر آنکس که غذا را با اشتها خورد او غذا را خورده است و هرچه را بی اشتها خوری تو را میخورد . مروج الذهب . نامه ایران - حمید یزدان پرست 604
نادر به سفیر روسیه دستور داد که شهرهای دربند - باکو - شروان - اران - ایروان - رشت - گیلان و همه مناطق قفقاز را که پطر کبیر به تصرف خود در آورده است و همچنین تاتارهای کوهستانی داغستان را که به زیر سلطه خود در آورده بود را به ایران بازگردانند . نادر با غرور تمام اظهار داشت اگر روسها از مرزهای ما عقب نشینی نکنند خود جارویی به دست میگیرد و همه آنها را از آن مناطق بیرون خواهد ریخت . زندگی نادرشاه - تالیف جونس هنوی - ترجمه اسماعیل دولتشاهی . صفحه 147
خواجه نظام الملک
همه داوریها به قاضی در است . چون قاضی بیدادی کند کیست که از قاضی داد بستاند ؟
بزرگمهر
بخیل برای ثروت خود نگهبان است و برای ارث انباردار .
جاوید خرد - وصایای هوشنگ
کمال آدمی در سه چیز است - دانا بودن در دین - صبر داشتن بر مصیبتها - تدبیر نیکو در معاش داشتن که اسراف نکند و بخل نورزد و خود را محتاج و پریشان نگرداند .
بر خیز ز خواب تا شرابی بخوریم زان پیش که از زمانه تابی بخوریم
کاین چرخ ستیزه جوی ناگه روزی چندان ندهد زمان که آبی بخوریم
آذرباد مارسپندان
آن از دست رفته را فراموش کن و آن نیامده را تیمار و رنج مبر .
صائب تبریزی
در جستجو چو موج سراییم بی قرار آسودگی خیال محال است پیش ما
از سرنوشت صفحه ننوشته آگهیم رخسار ساده پر خط و خال است پیش ما
سکوت شمشیری بوده است که من همیشه از آن بهره جسته ام .
قناعت توانگر کند مرد را خبر کن حریص جهانگرد را
بزرگمهر
همیشه بدخو در رنج بزرگ باشد و مردمان از وی به رنج و نیک خوی را هم این جهان بود و هم آن جهان و در هر دو جهان ستوده است .
مولانا جلال الدین محمد بلخی ( در نکوهش تقلید و ضرورت خودشناسی )
یک چند به تقلید گزیدم خود را نادیده همی نام شنیدم خود را
در خود بودم زان نسزیدم خود را از خود برون شدم بیدیدم خود را
خواجه نظام الملک
این جهان روزنامه ملوک است - اگر نیک باشند ایشان را به نیکی یادکنند و اگر بد باشند به بدی یاد کنند و نفرین گویند
اگر شاه باشی و گر زرتشت نهالی ز خاکست و بالینی ز خشت
چنان دان که گیتی ترا دشمن است زمین بستر و گور پیراهن است
بایزید به قصد حج از منزل خارج شد . در راه به مردی مسکین برخورد . مرد به وی گفت : کجا می روی ؟ بایزدید پاسخ داد به حج . مرد گفت چه مقدار مال با خود داری ؟ بایزید گفت دویست درهم . مرد گفت من مردی عیالمند هستم و گرفتار . بایزدید هفت بار به دور مرد گشت و دویست درهم را به وی داد و از مسیر حج به طرف منزل برگشت .
بزرگمهر فیلسوف
یکی گفت که اندر سرای سپنج نباشد خردمند بی درد و رنج
دانایان طب چون جالینوس و سقراط و بقراط و بوعلی سینا و محمد زکریای رازی چنین گفته اند که هیچ چیز در تن مردم نیک تر از شراب نیست . شراب انگور تلخ و صاف خاصیتش آن است که : غم را ببرد - دل را خرم کند - تن را فربه کند - غذاهای سنگین را بگدازد - گونه را سرخ کند - پوست تن را تازه و روشن کند - فهم و خاطر را تیز کند - بخیل را سخی و بددل را دلیر کند .
کتب دینی زرتشتی - دینکرت
سودمندی همه کارها و همه چیزها از میانه روی است . افراط و تفریط آنها را خراب و غیر موثر میکند . میانه روی را دانایی ذاتی آفریدگار در آفریدگانش سامان میدهد .
شکر آن را که دگر بار رسیدی به بهار بیخ نیکی بنشان و ره تحقیق بجوی
انوشیروان دادگر
با ستمکاران جز به شمشیر سخن نخواهم گفتن و میش و بره را از گرگ نگاه خواهم داشت - دستهای دراز را کوتاه خواهم کرد و مفسدان را از روی زمین برخواهم گرفت و جهان را به عدل و داد و آبادانی گسترش خواهم داد زیرا مرا از این جهت آفریده اند .
نادانان چون نمیتوانند نیک را از بد تشخیص دهند، در هنگام گزینش به مشورت با بداندیشان و فریبکاران فریب خورده و بدین ترتیب اندیشه زشت را برمیگزینند و سپس برای انجام کار زشت ناگزیر به سوی خشم و زور روی می آورند. و بنابراین زندگی آدمیان را به تباهی میکشند. هات 30 بند شش
به راه بادیه رفتن به از نشستن باطل که گر مراد نیابم به قدر وسع بکوشم
بهرام گور
هرکه به نام فریفته شود به نان اندر ماند و هرکه به نان خیانت کند به جامعه اندر ماند .
بزرگمهر
آن که طالب آسایش جان و تن است باید شکیبا و بردبار باشد ، در دوستی و داد و ستد با مردم کژی و کاستی و فریبکاری نکند . چون گناهی از کسی بیند و بر او دست یابد ببخشد ، و کینه خواه و تیز خشم و دشمن سوز و نا بردبار نباشد .
شجاعت بدون هدف و آرمان ملی قدرتی محسوب نمی شود .
مولانا جلال الدین محمد بلخی ( در نکوهش این جهان فانی )
کوتاه کند زمانه این دمدمه را وز هم بدرد گرگ فنا این رمه را
اندر سر هر کسی غروری ست و لیک سیلی اجل قفا زند این همه را
اقبال لاهوری
زمین به دوش خود الوند و بیستون دارد غبار ماست که بر دوش او گران بوده ست
نسکهای باستانی ایران
دست از دزدی و پای از ناخویشکاری رفتن و منش از شهوت بیهوده بازدار - چه کسی که کرفه ( نیکی ) کند پاداش یابد و کسی که گناه کند پادافره برد .
بخور آنچه داری و اندوه مخور که گیتی سپنج است و ما برگذر
میازار کس را از بهر درم مکن تا توانی به کس ستم
بزرگمهر
برای نادان پیرایه ای سزاورتر و زیباتر از خاموشی نیست .
نادر به آیندگان ایران چنین سفارش کرد : در مورد انتخاب بزرگان کشور دقت کنید و کسانی را که نیرنگ کار - جاه طلب و خودخواه هستند به حضورتان راه ندهید . زندگی نادرشاه - تالیف جونس هنوی - ترجمه اسماعیل دولتشاهی . صفحه 238
تو نیکی کن و در دجله انداز که ایزد در بیابانت دهد باز
خواجه نظام الملک
بزرگمهر را پرسیدند که سبب چه بود که پادشاهی ساسانیان ویران گشت ؟ گفت سبب دو چیز بود : یکی آنکه آل ساسان کارهای بزرگ را به کاردان خرد و نادان گماشته بودند و دیگر اهل دانش و خردمندان را خریداری نکردند و کار را به زنان و کودکان گذاشتند .
از بایزید پرسیدند : تفاوت زاهد و عارف چیست ؟ پاسخ داد : زاهد می گوید من چه باید بکنم ؟ عارف می گوید او چه خواهد کرد ؟
خردمند آن نیست که چون در کاری میافتد بکوشد تا از آن کار بیرون آید، خردمند آنست که بکوشد در کاری نیفتد
آنکس بر خویشتن نگهبان دارد که برای رسیدن به هوس و آرزوهای کوچک قدر نیکخویی و جوانمردی را نشکند ، و اگر فزونی و کامیابی بد روزگار را دید تن به پستی و زبونی نسپارد.
عقل بزرگترین موهبت خداوند است و به مدد آن میتوان در این دنیا و آن دنیا سعادتمند شد و به یاری خرد و دانش و تفکر از وجود انبیا مستغنی و بی نیاز هستیم .
لقمان
سخنان سودمند را باید نشر کرد مانند افشاندن تخم گندم ، هر چند آب و هوا و زمین به رویاندن و بار آوردن دانه ها یاری نکند باز در گوشه و کنار خرمن ، سنبلها و خوشه های معدود سر دهد و خواهد رویید .
جستارهای وابسته :
نمودار تاریخ ایران پیش از اسلام
هویت ملی ایران به روایت تصاویر
تمدن کهن ایران زمین از ديد بزرگان
جشنهاي كهن و باورهاي ملي ايران
تقدس سرزمین ٫ فرهنگ و تمدن ایران
تاریخچه نام , فرهنگ و هنر کهن ایران
چند حکایت پندآموز اخلاقی و مدیریتی
مرزهای طبیعی , سیاسی و نژادی ایران
سرای سپنج و سرای جاوید از دید بزرگان
صفحه 1 2
گردآوری و پژوهش از ارشام پارسی , برداشت این نوشتار با ذکر نام و آدرس پایگاه آریارمن آزاد است
........................................................................................................................................
© Ariarman , Design & Management by : Arsham Parsi - Info@Ariarman.com
