ضرورت الحاق آذربایجان آران به ایران

برپايي همايش ضدايراني توسط رژيم باكو در اسفند ۱۳۸۴و موضع گيري عليه تماميت ارضي ايران در اين همايش، حاكي از آغاز دور ديگري از اقدامات تبليغاتي سياسي عليه ايران توسط رژيم باكو بود. در همايش ياد شده كه در آن يهوديان آذري و وابستگان صهيونيسم نقش چشمگيري داشتند، آشكارا عليه تماميت ارضي ايران موضع گيري ، و در امور داخلي ايران مداخله شد . صاحب نظران سياسي بر اين باور بودند كه برپايي همايش ياد شده به سفارش آمريكا و رژيم صهيونيستي انجام مي شود و دلايلي نيز بر اين باور داشتند، از جمله اينكه گروهكهاي تجزيه طلبي كه توسط آمريكا براي ايجاد بحران در ايران ساخته شده اند، در همايش حضور داشتند .

تضعيف وحدت ملي و ايجاد بي ثباتي در ايران از طريق ايجاد بحران قومي، يكي از اهداف مهم آمريكا ، انگليس و رژيم صهيونيستي است. بدين سبب طي سالهاي گذشته با حمايت مالي – سياسي كشورهاي ياد شده و طراحي سازمانهاي جاسوسي آنها، گروهكهاي تجزيه طلبي ساخته شده اند كه كشتار مردم بيگناه در بلوچستان ، خوزستان ، كردستان و آذربايجان غربي ، بخشي از اقدامات گروهكهاي تجزيه طلب و تروريستي است كه سفارشات و طرحهاي آمريكا، انگليس و رژيم صهيونيستي را پياده مي كنند .

ايجاد پايگاه براي گروهكهاي تجزيه طلب در كشورهاي همجوار، بكارگيري امكانات برخي كشورهاي همجوار براي ايجاد بحران و بي ثباتي در ايران، از جمله شيوه هايي است كه توسط آمريكا، انگليس و رژيم صهيونيستي مورد استفاده قرار مي گيرد .در اسفند ۱۳۸۴ ، هنگامي كه آمريكا و كشورهاي متحدش پيرامون انتقال پرونده هسته اي ايران به شوراي امنيت سازمان ملل جنگ رواني گسترده اي را سامان داده و رسانه هاي غرب از حملة قريب الوقوع به ايران خبر مي دادند، همايش ضد ايراني در باكو با حضور الهام علي اف برگزار شد. در اين همايش، گروهكهاي تجزيه طلب متعددي كه طي سالهاي اخير در خارج از ايران توسط بيگانگان براي ايجاد بحران و بي ثباتي در آذربايجان ايران ايجاد شده اند، حضور يافتند و مورد نوازش رژيم حاكم بر ايران شمالي قرار گرفتند، دو ماه بعد از همايش ياد شده،حوادث آذربايجان پيش آمد كه اقدامي براي ايجاد بي ثباتي و بي نظمي در آذربايجان و تلاشي مذبوحانه براي سلب امنيت و آرامش مردم بود .

از مدتي پيش، تبليغات پيرامون همايش ياد شده توسط «اعتبار محمداف» (نماينده سابق مجلس باكو و مدير حزب استقلال ملي) شروع شده بود و دولت باكو نيز در جريان چگونگي برپايي اين همايش قرارداشت. اعتبار محمد اف هدف از برپايي اين همايش را «هماهنگي دربارة چگونگي فعاليت دربارة آذري هاي ايران» اعلام كرد. در اين همايش برخي از نمايندگان گروهكهاي تجزيه طلب و ضد ايراني مقيم خارج (اعضاي سابق منافقين، فدايي خلق و ...) حضور يافتند. برپايي اين همايش ضد ايراني به صورت آشكار و تبليغ آن در مطبوعات و رسانه هاي باكو حاكي از آن است كه دولت باكو با برپايي اين همايش موافقت كرده است و اصولا بدون موافقت و حمايت دولت باكو ، برپايي چنين همايشي امكان نداشت و طبيعي است كه مسووليت اين همايش ضد ايراني نيز برعهدة دولت باكو است

مسوول تحركات و تبليغات عليه سرزمین ايران و بزرگان کشورمان ، اسلام و بخصوص تشيع در ايران شمالي ( جمهوري آذربايجان ) كيست ؟ اين سؤال عليرغم پيچيدگي‏هاي اقدامات ضد ايراني در ايران شمالي، فقط يك پاسخ دارد و آن « دولت باكو » است. مگر نه اين است كه اين تحركات و تبليغات در قلمرو حاكميت دولت باكو انجام مي‏شود، پس دولت باكو مسوول آن است. ممكن است مقامات باكو، مانندگذشته از « آزادي بيان و مطبوعات » - كه بدان اعتقاد ندارند - سخن بگويند. آيا دعوت از تجزيه طلبان به همايش رسمي و دولتي در باكو هم با بهانه « آزادي بيان و مطبوعات » قابل توجيه است؟ آيا حمايت مالي، سياسي و تبليغاتي و تداركاتي از دشمنان ايران هم با چنين بهانه‏اي قابل توجيه است

موقعيت سوق‏الجيشي ايران و منابع ثروت آن از دو قرن پيش بدين سواستعمارگران شرق و غرب را متوجه اين سرزمين نموده و بسياري از گرفتاريها و بدبختي‏هاي ما، حاصل توطئه‏ها و مداخلات بيگانگان براي سلطه بر اين سرزمين و غارت ثروت و منابع بوده است . در طول قرن نوزدهم ميلادي ايران صحنة‌ رقابت و تاخت و تاز سه قدرت بزرگ استعماري عصر يعني روس و انگليس و عثماني بود، تا اينكه در اوائل قرن بيستم روس و انگليس براي تقسيم منافع خود در ايران به توافق رسيدند و قرارداد معروف 1907 را كه به قول سرپرسي‏سايكس ـ مورخ بريتانيايي ـ نوعي « تسويه حساب بين بريتانيا و روسيه در آسيا  بود به امضا رساندند. سر پرسي سايكس در كتاب خود به نام «تاريخ ايران» كه موجب شهرت او در انگستان شد، قسمت‏هائي از اين قرارداد را كه مربوط به ايران است به شرح زير نقل كرده است .

دولتين در امضاي قرارداد با كمال استحكام اصل اساسي استقلال و تماميت ارضي ايران را مراعات كرده و كاملاً محترم داشتند. منتها منظور قرارداد اجتناب از هر گونه سوءتفاهم درموضوع كارهاي ايران از نظر امضا كنندگان بوده است. دولت اعليحضرت شاهنشاه قانع خواهد شد كه قرارداد امضا شده بين روس و انگليس به هيچوجه مانع پيشرفت و ترقي و امنيت و تعالي آتي ايران به نيكوترين وجهي نخواهد بود . دو منطقة مصرحه بدين ترتيب مي‏باشند: خط منطقه روس‏ها از قصر شيرين شروع شده پس از عبور از اصفهان و يزد و خاف [خواف] در منطقه‏اي كه مرز ايران و افغان و روسيه يكديگر را قطع مي‏كنند خاتمه مي‏يابد. خط منطقه انگليس از مرز افغان شروع شده پس از عبور از قازيك، بيرجند، كرمان به بندرعباس منتهي مي‏شود1

سر پرسي سايكس كه گويا اين كتاب را براي ايرانيها تاليف كرده (و نكته جالب توجه و شگفت انگيز اينكه ترجمه فارسي آن هم در زمان حكومت دكتر مصدق از طرف وزارت فرهنگ چاپ و منتشر شده است) پس از نقل قرارداد به توجيه آن پرداخته و از آن جمله مي‏نويسد از نقطه نظر انگليسها اين قرارداد درستكارانه براي خاتمه دادن به رقابتهاي منحوس انگليس با روسيه طرح و مرتب شده بود... بعلاوه چنين تصميم گرفته شده بود كه به ايران براي حفظ استقلال خود كمك شود و از مفاسد و مضار حكومتي كه داشت بكاهند، چه برطبق آن اگر هرگونه امتيازي به يكي از دو دولت رقيب داده مي‏شد رقيب ديگر در اهميت آنچه كه داده شده مبالغه نموده واز دولت بدبخت ايران امتيازي مساوي آن تقاضا مي‏نمود. اجزاء و فقرات قرارداد هم قابل دقت نظر مي‏باشد و شايد مهمتر از همه مساحت و اتساع كمي است كه از طرف انگليسها تقاضا شده و بيشتر آن صحراست كه در مقابل ولايات شمالي نسبتاً حاصلخيز جزو منطقه روس‏ها فقير بنظر مي‏رسد2

بموجب قرارداد 1907 نيمة شمالي ايران منطقة نفوذ روس و قسمت جنوب شرقي كشور تا بندرعباس منطقة نفوذ انگليس محسوب مي‏شد و قسمتي از ايران هم بعنوان منطقة‌ بي‏طرف در نظر گرفته شده بود. ولي انگليسها كه از سهم كم خود ناراضي بودند پس از شروع جنگ اول جهاني و اتحاد روس و انگليس در اين جنگ امتياز تازه‏اي از روسها گرفتند و بموجب يك قرارداد محرمانه موافقت روسها را با انضمام قسمت بي‏طرف به منطقة نفوذ خود جلب كردند، زيرا در اين منطقه منابع مهم نفتي كشف شده بود3

به دنبال سقوط حكومت تزاري و انقلاب بلشويكي در روسيه استعمارگران انگليسي كه تصور مي‏كردند روسيه تضعيف شده و ميدان از حريف خالي است به فكر سوء استفاده از موقعيت افتاده ، قرارداد استعماري جديدي كه به قرارداد 1919 معروف است به ايران تحميل كردند. به موجب اين قرارداد مقرر شد ماليه و قشون ايران زير نظر مستشاران و نظاميان انگليسي قرار گيرد و به دنبال آن ژنرال «ديكسن» انگليسي براي ادارة ‌قشون و «آرميتاژ اسميت» براي ادارة امور ماليه به ايران وارد شدند. قرارداد وامي هم به مبلغ دو ميليون ليره با بهرة هفت درصد به امضا رسيد. امضاي اين قراردادها كه متضمن تثبيت نفوذ استعماري انگليس درايران بود طوفاني از خشم بدنبال داشت كه به سقوط حكومت وثوق الدوله (عاقد قرارداد) منجر شد و سرانجام در سال 1921 لغو گرديد. سر پرسي سايكس به تلخي از لغو اين قرارداد ياد كرده و مي‏نويسد

در 26 فوريه 1921 درست در همان روزي كه قرارداد ايران و روس در مسكو به امضا رسيد كابينة ‌جديد ايران الغاء‌ قرارداد 1919 را اعلام داشت. هيچ چيز در اين موقع كه بيش از اين شكست قابل ملاحظه باشد وجود نداشت. مجلس از اين تصميم كابينه پشتيباني كرده و در تمام مدت جلسه نسبت به انگلستان ابراز خشونت و خصومت بعمل آمد. لرد كرزون واضع قرارداد به شدت شكست خود را حس كرد و بقول نويسندة‌ شرح حالش « بر آرزوهاي تباه شدة‌ خويش نماز وحشت غم انگيزي بجا آورد...»(4

اما قرارداد 1921 ايران و شوروي كه مقارن لغو قرارداد 1919 ايران و انگليس به امضا رسيد با وجود امتيازاتي كه در تاريخ انعقاد آن براي ايران در برداشت، در يكي از فصول خود امتيازاتي براي شوروي قائل شده كه دست كمي از قراردادهاي استعماري ديگر ندارد. اين فصل كه همواره مانند «شمشير داموكلس» بر سر ايرانيها نگاه داشته شده و بارها مورد سوء استفاده قرار گرفته از اين قرار است

فصل ششم قرارداد 1921 كه در غائلة‌ سال 1324 آذربايجان ـ مسئله فرقه دمكرات ـ بطور آشكار مورد سوء استفاده قرار گرفت پس از انقلاب اسلامي ايران در سال پنجاه و هشت از طرف دولت ايران لغو و مراتب به تصويب شوراي انقلاب رسيد

از قراردادهاي استعماري كه به آنها اشاره شد، آذربايجان بيش از همه صدمه ديده است. قرارداد 1907 روس و انگليس عملاً شمال ايران را در اشغال نيروهاي روسيه درآورده و فجايعي در آذربايجان ببار آورد كه نمونه‏اي از آن در ماجراي اشغال تبريز و بدار كشيدن آزادگان آن ديار به تصوير كشيده شد. قرارداد 1919 ايران و انگليس در آذربايجان به قيام خياباني و سركوبي آن بوسيلة نيروهاي قزاق انجاميد و بالاخره قرارداد 1921 يكي از دستاويزهاي شوروي در خودداري از تخليه آذربايجان پس از پايان جنگ دوم جهاني و برپا ساختن غائله سال 1324 آذربايجان بود

دربارة ‌وقايع ايران در فاصله قرارداد 1907 روس و انگليس و قرارداد 1919 ايران و انگليس، يعني سالهاي جنگ اول جهاني نكات مهمي در رابطه با مسئله آذربايجان وجود دارد كه نبايد ناگفته بماند. در جريان جنگ اول جهاني نيروهاي عثماني قسمت اعظم آذربايجان تا ميانه و كردستان و كرمانشاه و همچنين بروجرد و همدان را اشغال كرده بودند و روسها نيز قسمت شرقي آذربايجان و استان گيلان و مناطق وسيعي را كه شامل قسمت اعظم استان مركزي كنوني و قم و كاشان و نطنز و اصفهان مي‏شد تحت سلطة خود گرفته بودند. در اين سالهاي پرآشوب در كشور اشغال شدة‌ ما دو دولت جداگانه وجود داشت، يكي در تهران كه از روس و انگليس يعني متفقين آنروز حساب مي‏برد و تحت نفوذ و مجري سياست آنها بود و ديگري در كرمانشاه كه رضا قلي خان نظام السلطنه مافي رياست آنرا به عهده داشت و ميرزا حسين خان اديب السلطنه در سمت وزير داخله و سيد حسن مدرس در سمت وزير عدليه از اعضاي آن بودند. حكومت كرمانشاه مورد حمايت متحدين آنروز يعني آلمان و عثماني بود، ولي دولت عثماني كه در آنزمان در دست سران فرقه « اتحاد و ترقي » يعني طلعت پاشا و انورپاشا بود، طرح انضمام آذربايجان را به امپراطوري عثماني دنبال مي‏كرد. مرحوم مورخ الدولة‌ سپهر كه در سالهاي جنگ اول جهاني منشي سفارت آلمان بود و به علت اتحاد و روابط نزديك آلمان و دولت عثماني در جريان اين فعاليت‏ها قرار داشت در كتاب خود تحت عنوان « ايران در جنگ بزرگ » به چگونگي اين فعاليت‏ها اشاره كرده و در قسمتي كه به شرح اقدامات « نيدرماير» مامور ويژة‌ آلمان در ايران اختصاص دارد چنين مي‏نويسد

موقعي كه نيدرماير، رئوف بيك ( فرستادة ويژة دولت عثماني ) را در بغداد ملاقات كرد به خوبي فهميد كه تركها خيال الحاق آذربايجان ايران را به عثماني در سر مي‏پرورانند و اختلاف اساسي بين مقاصد آلمانيها و عثمانيها موجود مي‏باشد. چه آلمانها انگلستان را دشمن عمده مي‏دانستند، بعكس عثمانيها نسبت به روسيه كينه داشته و دربارة ‌انگلستان خصومتي در دل نمي‏پروراندند. همچنين آلمانها درصدد تشكيل اتحاد اسلام بودند كه بدان وسيله فشاري به هندوستان وارد آورند اما عثمانيها به فكر اتحاد ترك « ترك اجافي» ( يعني كانون ترك ) بوده و هدفشان خاورميانه و مركز شرق بود...(5

در اين زمان ( از سال 1915 ميلادي به بعد) جمعي از ايرانيان هم تحت رياست سيد حسن تقي زاده كميته‏اي بنام كميته ايران آزاد در برلن تشكيل داده و قصد همكاري با حكومت نظام السلطنه را داشتند. اين كميته هيئتي را كه حسين كاظم زادة‌ ايرانشهر، اسمعيل يكاني و ميرزا نصر الله خان جهانگير عضو آن بودند، براي برقراري تماس و همكاري بين آزاديخواهان تهران و حكومت نظام السلطنه در كرمانشاه به ايران فرستاد، ولي فرماندهان عثماني كه فعاليت اين عده را مانع اجراي نقشه‏هاي خود دربارة‌ آذربايجان مي‏دانستند آنها را بازداشت و از ايران تبعيد كردند كه شرح كامل اين ماجرا در كتاب « آثار و احوال كاظم زادة‌ ايرانشهر » (6) به تفصيل درج شده است. فعاليت كميته ايران آزاد تا پايان جنگ اول جهاني در برلن ادامه داشت و گنجانيدن ماده‏اي در قرارداد متاركه جنگ بين آلمان و روسيه ( قرارداد برست ليتوسك ) كه نيروهاي روسيه و عثماني را مكلف به تخليه ايران مي‏نمايند با مساعي اين كميته بي‏ارتباط نبود

قيام خياباني به دنبال تخليه آذربايجان از نيروهاي روسيه و عثماني و امضاي قرارداد 1919 ايران و انگليس روي داد. قيام خياباني را برخي به عنوان يك قيام تجزيه طلبانه ياد كرده‏اند ولي يكي از همقطارا