با اين نوشتار و بازگشت به نوشتار تاريخي و اسناد معتبر مي توان چنين ثابت کرد که فرهنگ ايراني همواره فرهنگي خلاق بوده و مردم ايران از هر قوم اين خود آگاهي ايراني را درون خود داشته است و ملي گرايي اي را که در غرب از قرن نوزدهم به اين طرف شاهد آن هستيم در ايران به شکل هويت ايراني در دير باز شاهد آن بوديم.شاهنامه ي فردوسي خود مبين اين مدعاست و ثابت مي کند ايرانيان از ديرباز خود آگاهي ايراني و خرد را همواره پيشه ي راه خود مي دانستن

باري سخن به بيراهه نمي بريم ،تنها غرض ازين مقدمه چيني اين بود که همراهي تاريخي اقوام ايراني و خود آگاهي ايراني آنان را به نوشتار بياوريم و پي سخن ديگري رويم.

با نقش گرفتن دنياي مدرن و به خدمت گرفتن انرژي ، چه انساني چه غير، جهان دور تازه اي از جهان گشايي را پيش گرفت.با قدرت گرفتن دول استعماري چون تزاري و بريتانيايي نگاهي دوباره به وضع ايران شد.دولت تزار در پي رسيدن به آبهاي خليج فارس و دولت انگلستان در پي گذر از ايران به هند بود.بد بدختيه ملت در اين وضعيت به قدرت رسيدن خاندان بي خرد قجر بود.بهتر بگوييم عدم خرد و بي بهرگي از دانسته هاي جهان غرب و دانش به تحولات روزگار قدرت بيگانه را بر ما چيره   ساخت.دول استعماري هر کدام در پي رسيدن به مقصود خود از هيچ عملي نسبت به مردم منطقه روي گردان نبودند ؛در مقابل مردم ما بايد مقابله مي کردند و آنان که خود را نماينده ايران مي دانستند بايد با خرد در برابر سياست هاي دول بيگانه براي حفظ جان و مال مردم اقدام فوري مي کردند.موضوع ما اينجا کفايت يا عدم کفايت سلسله قجر نيست ،بل يکي از وسيله هاي رسيدن به هدف يا گاهي، نفس هدف دول استعماري است.آن هدف سهم بردن دول استعماري و منافع زياده ي ايشان به هر قيمتي بود.حتي نابودي مشور هاي ديگرتا جايي که در برهه اي از زمان نيز ايران را به سه بخش شمال و جنوب و مرکز تقسيم کردند که سهم روسيه شمال بود و سهم انگلستان جنوب.باري اين دول نيز گاهي به اين تقسيم بندي راضي نمي شدند و منافع ايشان دراين خلاصه نميشد پس به فکر تصرف بخش هايي از ايران يا تکه تکه کردن آن افتادند.در اين مرحله بزرگترين سد در مقابل دشمن مردم ايران بودند.چه در طرح شوم تصرف آران و قفقاز وچه در جدايي هرات از ايران حکومت مرکزي قدرت آن چناني نداشت و متاسفانه حتي دلسوزي نيز گاهي نمي کرد.قجر ها در اوج جنگ هايشان با دولت تزار و دلاوري هاي نايب السلطنه در حال عيش در حرمسراي خويش بودند و مسئولانشان سر در آخور دولت بيگانه.مردم آران و قفقاز نيز با آنکه دلاوري هاي بسيار از خود نشان دادند اما در آخر قرارداد ترکمان چاي تمام آرزوي هاي آنان را به باد داد.دولت ممالک محروسه ي ايران تنها به اين ننگ اکتفا نکرد و اتفاقاتي که در طول دوره قجر افتاد بر هيچ کس پوشيده نيست.جداي آران و هرات و تحويل بحرين به قواي انگليس و از دست دادن اختيار مناطق مختلف ايران از جمله خوزستان تنها بخشي از تاريخ آن دوران است.

با انقلاب مشروطه در ايران روح دوباره اي از ميهن پرستي در مردم قوت گرفت و با ارزش هاي نوين در هم آميخته شد و روح زيباي پيشرفت و روشنفکري در ايران باز شد.رهايي از بند سلطه ي مطلقه و حق راي و تايين سرنوشت براي مردم ايران و روند رو به دانش اندوزي آنان مانعي شد بر سر راه سياست استعمار.اما دولت هاي انگلستان و روسيه با شتاب دنبال منافع زياده ي خود در ايران بودند.قائله ي شيخ خزعل(سردار اقدس)در خوزستان و تحت الحمايه قرار گرفتن شيخ بوسيله ي انگلستان ، نمونه اي از سياست مداخله جويانه و متجاوزانه انگلستان در ايران براي بدست گرفتن کامل چاه هاي نفت و ديگر مطامع(چون پيشي گرفتن از روسيه در منطقه) درايران بود که رفع آن قائله نتيجه مشارکت مردم بود که از نتايج انقلاب مشروطه بود.

اندکي پس از به قدرت رسيدن سوسياليسم در روسيه و با بدست گرفتن قدرت بوسيله جوزف استالين دور جديد سياست هاي استعماري در ايران آغاز شد.سياست پان ترکيسم که به وسيله ترکهاي جوان(رهبران سه گانه ي عثماني) در دولت عثماني شکل گرفته بود و پس از گذشت روزگاران خاموش شده بود اين بار بدست استالين افتاده بود.منافعي از قبيل نفت درياي خزر و افزايش کمونيسم در دنيا دلايل پي گيري اين سياست بوسيله استالين بود.پس از حادثه 20 شهريور و تضعيف قدرت در ايران و افزايش قدرت حذب دست نشانده ي توده در آن زمان زمينه ها براي اجراي اين سياست توسط استالين فراهم بود.استالين با توسل به حذب توده و قشون روسيه توانست دولت دست نشانده اش را در آذربايجان بر سر کار آورد و قائله اي مشابه را در کردستان پي ريزي کند. همچنين در اين مدت به دليل اشغال ايران بدست قواي خارجي گروه هاي چپ گرا با الهام از خارج از مرز هاي ايران دست به عمليات مشابه در نقاط ديگر ايران زدند و با بکار گيري سياست مليت سازي هاي گوناگون براي ايران زمينه هاي قوم گرايي افراطي در مناطق مختلف را ايجاد کردند.در آن دوران تحصيل کرده هاي باکو و مسکو نظير جعفر پيشه وري که به آذربايجان روانه شده بودند و وظيفه ي خود را که بوسيله دولت سوسياليستي شوروي بر آنها توجيح شده بود و اساس آن برگرفته از سياس ترک سازي بود انجام دادند که مي توان درفرضيه "آذربايجان جنوبي" و "شمالي" خلاصه کرد.نام آذربايجان بر منطقه ي آران پس از به قدرت رسيدن حذب مساوات اسلامي در آن خطه گذاشته شد که سياست ابهام در اين موضع را پيش مي گرفت که ""نکند اين دو خطه(آذربايجان ايران و آذربايجان جديد)را از هم جدا کرده اند".در اين باره آقاي بارتولد دانشمند شوروي اين چنين مي نويسد:"نام آذربايجان براي جمهوري آذربايجان از آن جهت انتخاب شده که گمان مي رفت با برقراري جمهوري آذربايجان ، جمهوري آذربايجان و آذربايجان ايران يکي مي شوند."وي ميافزايد"هرگاه لازم باشد نامي برگزيد که سراسر جمهوري آذربايجان را شامل باشد باشد در آن صورت مي توان نام اران را برگزيد""(ايران هويت،مليت قوميت،به کوشش دکتر احمدي ،مقاله ي يک دهه چالش بر سرو هويت آذربايجان از رجب ايزدي ص 368)

نمود دوباره همبستگي مردم ايران و حس وطن پرستي مردم تبريز باري در اين دوران در برابر فرقه دموکرات بود که با سياست فوق العاده فداکارانه ي قوام اين قائله شوم خوابيد و مردم آذربايجان اولين کساني بودند که پيش از رسيدن ارتش به آن منطقه با فرار کردن سران فرقه باقي مانده ي اعضا را به مکافات رساندند.

  باري غرض از مطرح کردن اين بحث تا بدين جا اثبات همدلي و اتحاد مردم ايران در آحاد تاريخ است و اتحاد آنان در جريان 22 بهمن و جنگاوري مردم ايران در برابر عراق نيز آخرين نمونه هاي اين همبستگي نخواهد بود.شايان ذکر است که حتي اعراب ايران در برابر ارتش بعث عرب که صدام مي پنداشت، با وي همراهي مي کنند وآنان را ارتش آزادي بخش خوانده بود، دفاع جانانه اي کردندند و در کنار ديگر شهروندان خرم شهر تا پاي جان در برابر ارتش متجاوز عراق ايستادند.از ياد نبريم که در زمان حمله ارتش عراق تنها 200 سرباز حرفه اي در خرم شهر بودند و باقي شهروندان عادي بودند که بسياري شان عرب و اينان دربرابر دشمن بيگانه دلاوري کردند.

اما امروز پس از دوري از دوران جنگ و ورود به دوراني که بايد دوران نظارت بيشتر مردم به قدرت و حق انتخاب آزاد براي شهروند ايراني و پيشرفت کلي مملکت در سايه انتخاب مديران آگاه و دلسوز و با دانش بر اساس تحصيلات و بازدهي مناسب باشد و تجلي حقوق شهروندي به بالاترين درجه خود.اما مي بينيم که در همين دوران مردم ايران به هيچ کدام ازين خواسته ها نمي رسند.(تنها مي توان ايران سي سال پيش را با ژاپن مقايسه کرد و وضعيت اين دو کشور را هم اکنون)سازندگي در سطح کند ،بي کاري و سقوط به جاي پيشرفت،عدم آگاهي مديران به خواسته هاي مردم و ايجاد راه حل براي مشکلات بزرگ ، انداختن مشکلات بزرگ گردن بيگانه ، انتخاب مديران بر اساس خودي و ناخودي بودن ، ندادن حق انتخاب آزاد به مردم و آزادي مطبوعات و کنترل قدرت و مهم تر از همه رسيدن حکام به درجه قديس و نداشتن حق انتقاد براي مردم راه را براي پليسي کردن و اطلاعاتي کردن جامعه باز مي کند و اين يکي از عوامل مهم رشد نخبگان قوم گراست که خود يکي از هزاران مشکل است

شهر ياران بود و خاک مهربانان اين ديار    مهرباني کي سر آمد شهرياران را چه شد

در شرايطي که مردم در شرايط خفقان بسر مي برند سود جويان از هر سمتي و با هر عنواني وارد معرکه مي شوند تا از اين بين سودي ببرند.با هدف گرفتن تضييع حقوق حقه اي از جمله آزاد دانستن تدريس زبان محلي در مدارس (و بزرگ سازي و سوءاستفاده ازين حق و رساندن آن به درجه اي که زبان فارسي را به عنوان زبان ملي ايران بر نتابند)، بدنبال اثبات نژاد پرستي نظام هستند تا بدين وسيله عوام ستم ديده را پيرو خود سازند.گونه متعادل نظر تدريس زبان اقوام خاص ايراني که موجه است ، آزاد بودن تدريس زبان هر قوم  ضمن تدريس زبان فارسي به عنوان پيوند مشترک اقوام ايران و اتحاد و به عنوان زبان علمي و رسمي ايران که در طول چندين قرن گذشته حتي با سلطه ي ترکان سلاجقه اين عنوان را داشته است مي باشد،که قوم گرايان اين را بر نمي تابند.

در گونه اي ديگر قوم گرايان در پي تحرف تاريخ براي يافت هويتي جديد هستند.بحران هويت در بين قوم گرايان آن چنان شديد است که تاريخ را رويايي و غير آکادميک مي گويند و هر تهمتي را به تاريخ نگاران معاصر و شخصيت هاي ايراني مي زدند ،تا بدين وسيله براي خويش و نظريه ي خويش هويت بتراشند. تحريف وحشتناک  در بين قوم گرايان آن چنان است که گاهي حقايق بزرگ تاريخي را نيز واژگون تعريف مي کنند.(از جمله همسان دانستن تيمور به عنوان  مسيح و چنگيز به عنوان گاندي ،عرب تبار کردن ابوعلي سينا (و از طرف گروه هاي پان ترکيسم ، ترک یا عرب دانستن ابو علي سينا)،ترک تبار کردن مولوي ،بابک خرمدين ،نظامي و حتي تحريف تاريخي بزرگ اقوام ايلامي و سومري و ترک تبار خواندن آنان ،جدا دانستن قوم ماد از تبار آريا و  دها نمونه ديگر از اين قبيل تحريف هاست)

مردم نيز در برار اين پوچ سخنان فرومايه اين شعر خافظ را مي خوانند که:

جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه      چون نديدند حقيقت ره افسانه زدند

عده اي نيز نا دانسته به دام چنين افرادي مي افتند اما مردم و عوام چه گناه دارند که سرزنششان کنيم مشکل در خودمان است.آنان که دستي بر قلم دارند و دوات بر کاغد سياه مي کنند و مقامي در زمره ي مديران به ويژه مديران فرهنگي دارند بايد در پي رفع مشکل از سد حقوق شهروندان برآيند و با به تحرير و بيان و عمل در آوردن ،جامعه را از تزلزل اخلاقي و ملي نجات دهند

مکن درين چمنم سرزنش به خودرويي      چنان که پرورشم دهند مي رويم

آن چنان که گفته شد با قدرت گرفتن روسيه در ايران بعد از وقايع 1320،گروه هاي چپ گرا از قدرت عمل بالايي بر خوردار شدند و براي پيش برد سياست کلي کمونيست سازي کشور هاي منطقه و رسيدن استالين و شوروي به آب هاي گرم خليج فارس سياست شوروي کمونيستي  تفرقه افکني و تحريک احساسات قومي مردم ايران و بطور کلي تقسيم ايران به کشورهايي بر اساس اقوام بود ، زيرا به عقيده ي استالين ،کمونيست کردن ايراني که به کشور هاي متعدد تقسيم شده بسيار راحت تر از کمونيست کردن ايران مقتدر است و رسيدن به منافع استالين اين گونه بسيار راحت تر خواهد بود.رسيدن به آب هاي خليج فارس و امتيازاتي وراي امتياز نفت درياي خزر براي استالين مي توانست تمام نظم کنوني جهان را تغيير بدهد.نقش ايران از دير زمان در تمام تحولات جهان موثر بوده است چنان که اگر ايران زير يوق شوروي سوسياليستي کمونيستي مي رفت ، شايد قدرت شوروي هنوز پا برجا مي ماند.