بخوانیم این جمله در گوش باد                            چو ایران نباشد تن من مباد

تو ای پر گهر خاک ایران زمین                  که والاتری از سپهر برین

هنر زنده از پرتو نام توست               جهان سرخوش از جرعۀ جام توست

بَر و بوم این ملک پاینده باد                بمان خرم ای خاک مینو سرشت

که در چشم ما خوشتری از بهشت                ترا زدل و جان پرستنده ایم

روان را به مِهر تو آکنده ایم               بَر و بوم این ملک پاینده باد

مخور غم که آمد بهار امید                   زشام سیه زاد صبح سپید

به تدبیر سر حلقۀ راستان                  شده مُلک جَم غیرت باستان

بَر و بوم این ملک پاینده باد

رهی معیری

ای دوست ببین بی سر و سامانی ایران               بدبختی ایران و پریشانی ایران

از قبر برون آی و ببین ذلت ما را                            این ذلت ایرانی و ویرانی ایران

آوخ که لحد ، جای تو شد تا بقیامت !               رفتی و ندیدی تو پریشانی ایران :

از وضع کنونی و زبدبختی ملت                              زین فقر و پریشانی و ویرانی ایران

گردیده جهان تیره و گشته ست دلم تنگ                     گوئی که شدم حبسی و زندانی ایران

بگرفته دلم سخت زاوضاع کنونی                    بیچارگی و محنت و حیرانی ایران

" عشقی " بود ، ار نوحه گر امروز عجب نیست       خون می چکد از دیدۀ ایرانی و ایران

میرزاده عشقی

بهشت برين است ايران زمین                       بسیطش سلیمان و شان را نگین

بهشت برین باد جان را وطن                   مبادا نگین در کف اهرمن

بود تا بر افلاک ، تابنده هور                         ز بوم و برش چشم بد باد دور

زمین سرخوش ازابرنیسان اوست                   گهر خاک ریگ بیابان اوست

دماغ خرد ازهوایش ترست                        نم چشمه ساران او کوثرست

مسیحای خاکش به تن جان دهد                      ز هر خشت او نور ایمان دمد

نظر در تماشای آن بوم و بر                         بود چشم یعقوب و روی پسر

خراشد دلی گر به ویرانه اش                 کند دلدهی خاک مردانه اش

کهن قلعه هایش چو حصن فلک                        کبوتر مثالان برجش ملک

سوادش بود دیده روزگار                          یک از خانه زادان او نوبهار

گراز فخر بالد به کیهان ، کمست                        که اصطخر او تختگاه جمست

فریدون،یک ازخوشه چینان اوست                                  سلیمان هم از خوش نشینان اوست

کهین کاخش ایوان کیخسرویست                       کمین طاق او غرفه کسرویست

دهد بیستونش ز فرهاد یاد                       همان کار پرداز عشق اوستاد

دهد جوی شیرین زشیرین نشان                      شکر خیز خاکش بود اصفهان

حزین لاهیجی دوره صفوی

زاظهار درد ، درد مداوا نمیشود                  شیرین دهان بگفتن حلوا نمیشود

درمان نما ، نه درد که با پا زمین زدن                این بستری زبستر خود پا نمیشود

میدانم ار که سر خط آزادگی ما                با خون نشد نگاشته ، خوانا نمیشود

باید چنین نمود و چنان کرد چاره جست               لیکن چاره با من تنها نمیشود ؟

تنها منم که گر نشود حکم قتل من :               حاشا ، چنین معاهده امضا نمیشود

گر سیل سیل خون زدرودشت ملک هم               جاری شود ؟ معاهده اجرا نمیشود

مرگی که سر زده بدر خلق سر زند               من در بدر پی وی و پیدا نمیشود

ایرانی ار بسان اروپائیان نشد               ایران زمین بسان اروپا نمیشود

زحمت برای خود کش که خود بخود                   اسباب راحت تو مهیا نمیشود

کم گو که کاوه کیست تو خود فکر خود نما                با نام مرده ، مملکت احیا نمیشود

ضایع مساز رنج و دوای خود ای طبیب             دردیست درد ما که مداوا نمیشود

مرغی که آشیانه بگلشن گرفته است             او را دگر ببادیه مأوا نمیشود

جانا فراز دیدۀ ، عشقی است جای تو            هر جا مرو ، ترا همه جا ، جا نمیشود

میرزاده عشقی

ای دل آهنگ نبردم آرزوست                       صحنه ی دیدار مردم آرزوست

صحنه ی پیکار با اهریمنان                       دوره ی پایان دردم آرزوست

جنگ بهر عزت و آزادگی                      سرخی سیمای زردم آرزوست

جنگ بهر انتقام از دشمنان                 خفتن اندر خاکم آرزوست

خفتن اندر خاک،گرد آب و گل                   خفتن اندرخون گرمم آرزوست

تا به کی افتادگی و بندگی                        مرگ خوش فرجامم ، ایندم آرزوست

تا به کی دور از عزیزان و کسان                      زین سپس دیدار یارم آرزوست

من ز کف قفقاز و افغان داده ام                 کی نمایم صلح؟جنگم آرزوست

وارهاندن ملک بحرین و بلوچ                    از کف بیگانگانم آرزوست

بر سراسر سرزمین این فلات                      یک درفش کاویانم آرزوست

خاکم بسر ، ز غصه بسر ، خاک اگر کنم                 خاک وطن که رفت ، چه خاکی بسر کنم ؟

آوخ کلاه نیست وطن تا که از سرم                    برداشتند ، فکر کلاهی دگر کنم

مرد آن بود که این کلهش برسر است و ، من                   نامردم ار به بی کله ، آنی بسر کنم

من آن نیم که یکسره تدبیر مملکت                          تسلیم هرزه گرد قضا و قدر کنم

زیر و زبر اگر نکنی خاک خصم ما                   ای چرخ ! زیر و روی تو ، زیر و زبر کنم

جائیست آرزوی من ، ار من بآن رسم                   از روی نعش لشکر دشمن گذر کنم

هر آنچه میکنی ؟ بکن ای دشمن قوی                  من نیز اگر قوی شدم از تو بتر کنم

من آن نیم بمرگ طبیعی شوم هلاک                      وین کاسه خون به بستر راحت هدر کنم

معشوق " عشقی " ای وطن ، ای عشق پاک                   ای آنکه ذکر عشق تو شام و سحر کنم

« عشقت نه سرسری است که از سر بدر شود »                    « مهرت نه عارضیست که جای دگر کنم »

« عشق تو در وجودم و مهر تو در دلم »                   « با شیر اندرون شد و با جان بدر کنم »

میرزاده عشقی

به بی پروایی من کس دراین آتش نمی سوزد                   مرا پروانه، چون پروانه کی پروای جان دارم

مرا قومیت از زردشت و گشتاسب بود محکم                  به پیشانی باز این فخر از پیشینیان دارم

بکن ترک زبان تُرک کز تاریخ خونینش                                  من از خون لاله گون کوه ارس دشت مغان دارم

برغم آنکه با ملیت ما دشمن است ای دوست                            مکن منعم که از جان دشمنی با این زبان دارم

رها کن یادگار دوره ننگین چنگیزی                               برادر کشته گی با دوره چنگیزیان دارم

برای آبروی کشور دارا چه می ماند                               که در روی حکمران از دودمان ترکمان دارم

از این سان به گلزارایران گذشت            گل و یاسمین را به هم در نوشت

در این بوستان آتشی برفروخت                   بر سرو و قدِ صنوبر بسوخت

دگرگونه شد رنگ و روی چمن                  که شد چیره بر اورمزد اهریمن

به ایران زمین بر،عرب چیره گشت                 جهان بر به آزادگان تیره گشت

بکاخ شهان آتش افروختند              جهانی ز نا بخردی سوختند

فرومایه را چون بریزد هراس             شود در خداوند خود ناسپاس

چو هیچ از تمدن نبدشان خبر              بنگذاشتند از تمدن اثر

چو بر دادگاه این جفا راند چرخ               نگر تا ستم خانه را چیست برخ

همان ایزدی فرش گوهر نگار             که دیدی درو،گاه دی ، نو بهار

دلیران و شیران ایران زمین               همه خوار گشتند و عزلت گزین

فرومایگان را سپارند کار              هنر مند مردم بمانند خوار

گمانشان که چون مُرد مَردِ هنر                درخت هنر نیز ناید ببر

یکایک شود کار کشور تباه               بدی را زنیکی ندانند راه

هنر شد چوبیقدر از آن دشمنی              پدید آمد آئین اهریمنی

بر این گونه گذشت چندی جهان                  همه جور بود از کهان بر مهان

برهنه تنان سروری داشتند                همه کبر و خیره سری داشتند

جهانی به چنگ عرب شد زبون               وزان چنگ جان خواره میریخت خون

بر افتاد اگر تخت شاهنشهی                برفت از میان رسم و راه بهی

بماند آتش آسا به دلها درون               نشد کاخ ایران پرستی نگون

سپردند با تازیان راه جنگ                مگر زان که با خون شود شسته ننگ

که با دشمن ار بر نیاید به جنگ                   خردمند یازد به تدبیر چنگ

وطن يعني همه آب و همه خاک                      وطن يعني همه عشق و همه پاك

به گاه شيرخواري گاهواره                         به روز و درد پيري ، عين چاره

وطن يعني پدر ، مادر ، نياكان                               به خون و خاك بستن عهد و پيمان

وطن يعني هويت ، اصل ، ريشه                      سرآغاز و سرانجام هميشه

وطن يعني محبت ، مهرباني             نثار هر كه داني و نداني

وطن يعني نگاه هموطن دوست                     هر آنجايي كه داني هموطن اوست

وطن يعني قرار بيقراري                     پرستاري ، كمك ، بيمارداري

وطن يعني هواي كوچه ي يار                           در آن كو دل شكستن هاي بسيار

نگاهي زيرچشمي ، عاشقانه                           به كوچه آمدن با هر بهانه

وطن يعني غم همسايه خوردن                 وطن يعني دل همسايه بردن

وطن يعني زلال چشمه ي پاك                     وطن يعني درخت ريشه در خاك

ستيغ و صخره و دريا و هامون                       ارس ، زاينده رود ، اروند ، كارون

دنا ، الوند ، كركس ، تاق بستان                   هزار و قافلانكوه و پلنگان

وطن يعني بلنداي دماوند                                 شكيبا ، دل در آتش ، پاي در بند

وطن يعني شكوه اشترانكوه                      به درياي گهر استاده نستوه

وطن يعني سهند صخره پيكر                        ستيغ سينه در سنگ تمندر

وطن يعني وطن استان به استان                             خراسان ، سيستان ، سمنان ، لرستان

كوير لوت ، كرمان ، يزد ، ساري                          سپاهان ، هگمتانه ، بختياري

طبس ، بوشهر ، كردستان ، مريوان                 دو آذربايجان ، ايلام گيلان

اراك ، فارس ، خوزستان و تهران                            بلوچستان و هرمزگان و زنجان

وطن يعني سراي ترك با پارس                               وطن يعني خليج تا ابد فارس

بهشتي چشم را گسترده در پيش                      ابوموسي و مينو ، هرمز و كيش

وطن يعني همه سازندگي ها                   رهايي از تمام بندگي ها

بريدن دست غير از گردن نفت                        صلاي صبح ملي نفت

وطن يعني ز هر ايل و تباري                          وطن را پاسباني ، پاسداري

وطن يعني دلير و. گرد با هم                        وطن يعني بلوچ و كرد با هم

وطن يعني سواران و سواري                     لر و كرد و يموت و بختياري

همه يك جان و يك دل بودن ما                  به دامان وطن آسودن ما

وطن يعني دلي از عشق لبري                         گره باف ظريف فرش تبريز

وطن يعني هنر يعني سپاهان                            حرير دستباف فرش كاشان

وطن يعني كتيبه در دل سنگ                              تمدن ، دين ، هنر ، تاريخ ، فرهنگ

وطن يعني همه نيك و بهنجار                  چه پندار و چه گفتار و چه كردار

وطن يعني شب رحمت ، شب قدر                            شب جوشن ، شب روشن ، شب بدر

وطن يعني هم از دور و هم از دير                      سده ، نوروز ، يلدا ، مهرگان ، تير

وطن يعني جلال مانده جاويد                             ستون و سر ستون تخت جمشيد

هزاران نقش و خط مانده در ياد                                صبا ، كلهر ، كمال الملك ، بهزاد

نكيسا ، باربد ، افسانه و چنگ                             سرود تيشه ي فرهاد در سنگ

سر و سرمايه هاي سرفرازي                      ابوريحان و خوارزمي و رازي

به اوج علم و دانش رهنوردي                        ابونصر ، ابن سينا ، سهروردي

به بحر عشق و عرفان ناخدايي                           عراقي ، رودكي ، جامي ، سنايي

وطن يعني به فرهنگ آشنايي                      در لفظ دري را دهخدايي

وطن يعني جهاني در دل جام                          وطن يعني رباعيات خيام

وطن يعني همه شيرين كلامي                            فاف عشق در شعر نظامي

وطن يعني نگاه مولوي سوز                                حضور نور در شمس شب و روز

وطن يعني پيام پند سعدي                            زبان پيوسته در پيوند سعدي

وطن يعني هوا و حال حافظ                     شكوه باور اندر فال حافظ

وطن يعني تبيره ، دمدمه ، كوس                          طلوع آفتاب شعر از طوس

وطن يعني شب شهنامه خواندن                              سخن چون رستم از سهراب راندن

وطن يعني رهايي زآتش و خون                          خورش كاوه و خشم فريدون

وطن يعني زبان حال سيمرغ                         حديث يال زال و بال سيمرغ

وطن يعني اميد نا اميدان                               خروش و ويله گرد آفرينان

وطن يعني لگام و زين و مهميز                        سواران قران و رخش و شبديز

وطن يعني گرامي مرز تا مرز                          وطن يعني حريم گيو و گودرز

وطن يعني دل و دستي در آتش                        روان و تن ، كمان و تير آرش

وطن يعني شبح يعني شبيخون                            وطن يعني جلال الدين و جيحون

وطن يعني به دشمن راه بستن                            به اوج آريو برزن نشستن

وطن يعني دو دست از جان كشيدن                         به تنگشتان و دشتستان رسيدن

زمين شستن ز استبداد و از كين                       به خون گرم در گرمابه ي فين

وطن يعني اذان عشق گفتن                             وطن يعني غبار از عشق رفتن

نماز خون به خونين شهر خواندن                            مهاجم را ز خرمشهر راندن

سپاه جان به خوزستان كشيدن                             شهادت را به جان ارزان خريدن

وطن يعني هدف يعني شهامت                                  وطن يعني شرف يعني شهادت

وطن يعني شهيد ، آزاده ، جانباز                            شلمچه ، پاوه ، سوسنگرد ، اهواز

وطن يعني شكوه سرفرازي                               وطن يعني ز عالم بي نيازي

وطن يعني گذشته ، حال ، فردا                               تمام سهم يك ملت ز دنيا

صفحه   1   2   3   4   5

پژوهش و گردآوری از ارشام پارسی ,  برداشت کلی این جستار با ذکر نام و آدرس پایگاه  آزاد است

........................................................................................................................................

بازگشت به برگ نخست

  © Ariarman , Design & Management by : Arsham Parsi - Info@Ariarman.com