پایگاه تاریخ و فرهنگ و اقوام سرزمینهای ایرانشهر - نامهای اصیل و باستانی ایران زمین

   

 

 

 

حکیم ابوالقاسم فردوسی بزرگ

 

فرهنگ نامهای کهن ایران زمین

برگزیده ای از نام های اصیل ایرانی ( اوستايي , پهلوی ) شامل نامهای کوردی , پارسی , آذری , بلوچی , بختیاری و . . .

دانلود نامنامه محلی کردی ایران بزرگ

به نام نیکو گر بمیرم رواست                          مرا نام باید که تن مرگ راست

نامهاي بانوان ايراني

نامهاي مردان ايراني

 افرا  ستایش کردن نام شاپور اول مهرک
 افشید  شکوه خورشید نام رودخانه ای در ایران , بسی نیک نیکا
 آلیش  قابل اشتعال و شعله ور شدن از سرداران مبارز در برابر اسکندر گجستک مقدونی روشاک
 الیا  نام گل پدر بزرگ رستم دستان سام
 آمیتریس  نام دختر داریوش دوم و همسر خشایارشا نامی مقدس در ایران باستان سپنتا
 آموتیا  نام دوشیزه در زمان زندیه داده شده از سوی شاه شهداد
 آناهیتا  نام فرشتگان اهورامزدا مرد بزرگ , شایسته و شایان شایگان
 آندیا  همسر اردشیر اول فرزند کيکاوس , شخصيت اسطوره اي ايرانيان , سیاوخش سیاوش
 آنیتا  نام دختران در زمان زند, به معنی پرورش گیاه فرمانده ارتش شاهنشاهی ایران در زمان اشکانیان,سورن دلاور ایرانی سورنا
 انوشا  خوشحالی و سرور و شادی هم پیمان داریوش اول هخامنشی اوتانا
 انوشک نام زنان در زمان ساسانیان, به معنی جاوید و ابدی  یکی از شاهان ایران وارتان
 انوشه  نام زنان در زمان ساسانیان, به معنی جاوید و ابدی برخواسته از نسل آریایی ایران , به افغانستان کنونی گفته می شود آریانا
 آرا  آراستن و زیبا کردن برخی از شاهان سلسله اشکانیان اشکان
 آرمیلا  نام دختران در ایران باستان شاه مناطق ایرانی خوارزم که امروزه بین ازبکستان و ترکمنستان است  بکتاش
 آرمیتان  شخصیتی در شاهنامه و دختر جمشید فرستاده شهر از طرف فرشته مهر دادمهر
 آروشا  درخشان , نورانی , باهوش پسر زیبا فرهود
 آرتا  نام شهر در زمان زند که به روی دختران میگذاشتند  از شاهان ایران باستان  گشتاسب
 ارنواز  شخصیتی در شاهنامه و دختر جمشید  ظاهر سالم و زیبا  هیراد
 آرتمیس  گوینده راستی, نام دریاسالار زن  از فرمانده هان داریوش بزرگ  هیتاسب
 آرتنوس  صادق , راستگو , نام دختر داریوش  حکیم و فیلسوف ایرانی و داماد زرتشت اسپنتمان  جاماسب
 آسا  نام دختر شاپور دوم ساسانی, بزرگ و علیحضرت  از شخصیت های شاهنامه  جویان
 آتاناز  نامي ايراني  از شاهان پیشدادی , فرزند سیاوش , نوه کیکاوس  کیخسرو
 آتنا  نامي ايراني  ستاره  کیان
 آتوسا  دختر کورش بزرگ همسر داریوش بزرگ مادر خشیار برادر کوچک اشو زرتشت نيوتيش
 آتوشه  نام عمه یا خاله شاپور شاه  نام ایرانی باقی مانده از دوره پارتیان  مهراشک
 آوید  نامي ايراني  نام ایرانی  مهرساد
 آویسا  آب پاک و تمیز  نام ایرانی , کامبیز , کامبوج یا همان کمبوجیه  مکابیز
 آیدا  همچون ماه و مهتاب  از شاهان ساسانی  نرسی
 آیدان  چهره زیبا همچون ماه , آیسان بنيانگذار امپراتوری دادگستر و حقوق بشر جهان , معنی:خورشیدوار  کورش
 آیلا  نور ماه و مهتاب, آیناز  شاهنشاه ایران و فرزند داریوش بزرگ , خشیه+شاه = شاه دلیر  خشایار
 پرشه  جرقه , دختر ایرانی  یا کمبوجیه یا کامبوزیا فرزند کورش بزرگ  کامبیز
 پروشات همسر داریوش دوم  سومین شاه پیشدادی در حدود 6000 سال پیش  جمشید
 ردیمه  همسر کمبوجبه , شاهزادگان هخامنشی  روحانی گذشته ایران در زمان زرتشت , در اوستا شاگرد و آموزنده  هیربد
 رکسانا  دختر داریوش دوم  یکی از پهلوانان ایرانی  هژیر
سپنتا مقدس ایرانی نماد مقدس انسان بالدار از دوره ما قبل زرتشت , سمبل دین زرتشت فَرَوَهَر
وانوشه نام گل نام یکی از شاهان گذشته فریان
آذرمهر آتش مقدس ایرانیان, آذرمینا لقب خسرو پرویز شاه ایران دارمان
آذرنوش نام زنان ساسانی و همچنین آتش مقدس ایران شاهنشاه بزرگ ایران , دارایاواوش , دارنده نیکی (522 تا 486 ق.م ) داریوش
آزیتا نام شاهزاده , ملکه و پرنسسز در ایران فرزند کاوه , شخصیت ایرانی در شاهنامه, یکی از خاندانها کارن
برسین دختر داریوش سوم که اسکندر با او ازدواج کرد به معنای آتش بزرگ برسام
بهنوش خوش مشرب , مطبوع , دلپذیر از موزیسین های دوره ساسانی بامشاد
بهشید نامي ايراني به معنی بهترین روشنایی پدر مزدک بامداد
بیتا زیبا و خوش چهره نیای داریوش بزرگ , به معنی رامش دهنده ایرانیان ( 640 تا 615 ق.م ) آریارمن
کاساندان همسر کورش بزرگ یکی از فرماندهان کورش بزرگ آرتاباز
چیستا زنی که دارای مقام روحانی و مقدس در ایران بوده شاهزاده در نزد ایرانیان و فرزند اردشیردوم ارشان
دل آسا نامي ايراني نام نیای داریوش بزرگ , پسر آریارمن ( 615 ق.م ) ارشام
درسا همچون مروارید بنیانگذار سلسله ساسانیان , اردشیر بابکان ( 226 تا 241 میلادی ) اردشیر
الیکا مادر زمین , شکوفه , نام دهی در شما ایران نام شاهان پارتی , برادر داریوش اول اردوان
الیزه نام مکانی در رودبار نام کشیشی در زمان ساسانیان اردا
المیرا فدا کننده نام نیای داریوش اول ارشاما
اریکا مرتبط با زمین نام اولین پادشاه سلسله اشکانیان ارشک
اِستاتیرا همسر داریوش سوم قهرمان ملی ایرانیان که با پرتاب تیر مرز ایران و توران را مشخص کرد آرش
ایرسا رنگین کمان نام فرشته آراد
کیانا برخواسته از نسل کيانيان ایران  نام کورش اول آرآسب
لبینا نام یکی از قسمتهای موسیقی کهن ایران نام پادشاه دادگستر ایران در زمان ساسانی ( 513 میلادی ) انوشیروان
لیدا نامی ارمنی,به دلیل آنکه ارمنیان بخشی از ملت ایران هستند درست است جاودانه انوش
مهشید مهسان , مهسیما ,  مهسو, مهرشید نام یکی از شاهزادگان ساسانی که به بابک خرمدین خیانت کرد اَفشین
ملیسا مرهم , نام زنبور عسل در یونانی شخصیتی در شاهنامه , پدر فریدون آبتین
ماندان ماندانا , مادر کورش بزرگ , همسر کمبوجیه اول نام يکي از پادشاهان خوزستاني در زمان داريوش بزرگ آترين
مرسده ملکه در ایران نام فرمانده ارشد گردونه هاي کورش بزرگ آرتاباز
میترا فرشتگان مقدس ایران باستان نام والي فريگيه در زمان کورش بزرگ آرتام
نازنوش نامي ايراني برخواسته از نسل آريا , داده شده آريايي آرياداد
نیسا دختر یکی از شاهان پارتی نام هفتمين پادشاه ماد آرتين
نیوشه نیوشا, گوش دهنده, نوشه نام فرمانده ارتش کورش بزرگ در جنگ کوناکزا آريا
نوشا پرنس در زمان ساسانیان آرياي بزرگ , از شاهزادگان سغد در زمان اسکندر گجستک آريامس
پانته آ شاهزاده اي که اسير کورش بزرگ شد دارنده مهر , از سرداران داريوش سوم آريامهر 
پریساتیس همسر داریوش دوم و نام شاهزادگان ايرانداد اوستا آريوداد
پارمیس  نوه کورش بزرگ از بردیا يکي از بهدينان در فروردين يشت آيوت 
رُدگون مادر داریوش اول , پرنس در اشکانیان از همپيمانان داريوش بزرگ در براندازي برديا آرتامن 
ساینا سیمرغ کنيه فرهاد دوم و اردوان دوم شاهنشاه اشکاني ارشکان
تینا عاشق نوازش از سرداران داريوش سوم آريومهر
ویرا ویشکا, ویدا , ویستا فرزند کوچک اردشير شاهنشاه ايران اوراش
آبنوش از زنان ويس و رامين نام سردار بزرگ ایران در آذربایجان که بر ضد اعراب قیام کرد , خرم دین بابک
آپاما دختر سپيتمن سردار ايراني نوازنده و رامشگر مشهور خسرو پرويز شاهنشاه ساساني باربَد
آرتادخت وزير خزانه داري اردوان چهارم اشکاني از سرداران نامي ايران برتهم
آرتيستون دختر کورش بزرگ , زن داريوش از سردارن يزدگرد شاهنشاه ساساني برسام
آرگون شهبانوي اردشير يکم هخامنشي کي بيارش , همان آرمين شاهنامه بيارش
ارشانوش از نام نامه نخعي دبير انوشه روان دادگر و بنيانگذار شاهنشاهي ساساني , ریشه بابک پاپَک
برسين زن ايراني اسکندر گجستک پدربزرگ ساسان بنوشته کتيبه کعبه زرتشت پارديک
پارميس دختر برديا , نوه کورش بزرگ نبيره سام , بدرود , شادباش پِدرام
پروشات در اوستايي به معني بسيار شاد از نامهاي ايران باستان , تازي شده اش ابراهيم پرهام
پريزاد زن داريوش دوم هخامنشي از نامهاي اوستايي به معني رزمجو پِرشان
پورچيستا پردانش,دختر زرتشت,زن جاماسب بزرگ روحاني زرتشتي که اوستا را گرد آوري کرد تنسر
جاماسبه شهبانوي اردشير درازدست بزرگ پيکر و دارنده اندام نيرومند تهمتن
چيستا فرشته دانش و خرد از بنیانگذاران سلسله پارتی ( 247 ق.م) , شاه ایرانی در ارمنستان تيرداد
رائيکا پسنديده و دوست داشتني از سرداران نامي خشيارشا , پادشاه ارمنستان تيگران
رادنوش بانوي شهرين کنيه بهرام سپهسالار ارتش هرمزد انوشيروان چوبين
سپاکو زن مهرداد چوپان که کورش بزرگ را تربيت کرد در اوستا به معني نيکنام , شاهنشاه ساساني خسرو
فرنو مادر بزرگ اشو زرتشت نهمين پادشاه کياني , پسر رستم , داريوش دارا
فرگون نام زنان در ايران باستان ديانوش دوانوش , دارنده جاودانگي دانوش
کتايون زن کيگشتاسب در شاهنامه رادترين , با داد و دهشترين,از سرداران ارشير دوم راتين
ميترادات دختر مهرداد پادشاه اشکاني نام پيکرنگار بهرام گور شاهنشاه ايران رسام
نيسا دختر مهرداد و خوهر ميترادات اشکانی از فرزندان کيخسرو و برادر رامي رامين
نيشام نام فرشته نگهبان آذرخش در پهلوي روژوه, وزير بهرام شاهنشاه ساساني روزبه
نوشيد نام مادر ماني نقاش  که خود را پيامبر ناميد از سرداران ايراني در جنگ با اسکندر گجستک روشاک
وستا پردانش , دختر پاکدامن و با اصل و نسب همپیمان داريوش بزرگ که گوش و بيني خود را در فتح بابل بريد زوپير
ويدا در اوستايي ويستا , پر دانش و فرهنگ نام فرزند کيکاوس ژوپين
هما هفتمين پادشاه کياني , دختر کيگشتاسب از نامهاي کهن زرتشتي ايران ساميار
ياسمين پهلوي ياسمن , نوعي گل, دختري در ويس و رامين سردار بزرگ خسرو پرويز از خاندان وهمنزاد شاهين
آتري به معني آتش , از نامهاي باستاني وزير شاهنشاه شاپور شهروز
آپامه خوشرنگ و زيبا , دختر اردشير دوم هخامنشي پدر هرمزد , نگارنده کعبه زرتشت شيراک
آرتا از نامهاي باستاني به معني راست و درستی فَربُد
آنديا زن اردشير درازدست شاهنشاه هخامنشي از پادشاهان ايراني در گرجستان فرمنش
ارشين از شاهدخت هاي هخامنشي دومين پسر کيغباد, پسر کي اپيوه کيارش
ارشنوش نام نامه نخعي , نام باستاني برادر فريدون شاه پيشدادي کيانوش
افروز از نامهاي پهلوي کيامنش , کيافر , کيانزاد کيانمهر
ناهيد اناهيت , اناهيتا , فرشته آب از وطن پرستان ديلمي ایران ليشام
بهرو بهشاد , بهرخ , بهتاب از سرداران مادي کورش بزرگ , ماه یزد یار , همسنگر بابک خرمدین مازيار
پرديس باغ و بهشت , واژه پاراديز انگليسي از همين است از نامهاي دوران هخامنشي , آفريننده مزدا , آئین آورنده مزدکیان مزدک
پريوش پريزاد , پريسا , پريداد , پري تن پادشاه ايراني در کابل خراسان بزرگ (افغانستان کنونی) و پدر رودابه مهراب
تارا ستاره همان ميتران پهلوي , از خاندانهاي اصيل ساساني مهران
تناز مادر لهراسب , دختر آرش کمانگير برادر کوچک اشو زرتشت نيوتيش
آذرگون دختران در زمان اشکانی ویس و رامین نیای یازدهم زرتشت آئیریک
آذرمهر آتش مهر کیش , راه و روش آئین
آرتونیس دختر ارته باذ و خواهر برسین سپهبد ایرانی در نبرد با بهرام چوبینه آئین گُشنَسب
آرمه ئیتی فروتنی , پاکی , نگهبان زمین منشی شاهنشاه شاپور یکم ساسانی آپاسای
آذرمیدخت دختر همیشه جوان , دختر خسروپرویز , زنی که شاه شد پسر اسفندیار آتروترسه
آسیمن نامی پهلوی که همان سیمین امروزی است سردار ایرانی که والی آذربایجان بود , سردار داریوش آتروپات
آماستریس دختر داریوش سوم آذرنوش , پاکدین زرتشتی آترونوش
اَدرک دختر یزدگرد سوم ساسانی نگهبان ویژه کوروش بزرگ آرتاپارت
اَردویسور فرشته آب در ایران باستان یکی از والی های شهنشاهی کوروش بزرگ آرتام
آرته دخت شهبانو اشکانی همسر اردوان هفتمین پادشاه ماد آرتین
اَرشیت دوست ترین , نامی از دوره هخامنشی راهنما و راهبر , نامی اوستایی آریاز
اَمِستریس شهبانوی خشایارشا فرزند کوروش هخامنشی آروکو
اوراشی زن پسر سیامک نگهبان و سردار سرزمینهای آریایی آریابد
بینا دانا و بیننده پسر آریامنش پادشاه کپدوکیه آریاراد
دینا برگرفته از واژه اوستایی دین یکی از بهدینان زرتشتی آیوت
پُرشاد خواهر داریوش سوم هخامنشی ایران منش در روزگار ساسانی ائیریه من
پری ویس دختری در ویس و رامین نامی پهلوی , از سرداران کورش بزرگ ادیشه
توشنامئیتی فرشته مهر و دوستی پسر خشایارشاه اَرتاریا
تیتک از نامهای زرتشتیان امروزی